ന്യൂഡല്ഹി: ശക്തമായ ഭൂകമ്പം ഉണ്ടാകുന്നതിന് ഏതാനും സെക്കന്ഡുകള്ക്കു മുമ്പ് വെനസ്വേലയിലെ ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളുടെ ആന്ഡ്രോയിഡ് ഫോണുകളില് ഭൂകമ്പ മുന്നറിയിപ്പ് ലഭിച്ചു. പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് ആഞ്ഞടിക്കുമ്പോള് മനുഷ്യജീവന് രക്ഷിക്കാന് ഇത്തരം അത്യാധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യകള്ക്ക് കഴിയുമോ എന്ന ചര്ച്ചകള്ക്ക് ഇതോടെ വഴിതുറന്നിരിക്കുകയാണ്.
സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്ക് ഇതിന് കഴിയും എന്ന് തന്നെയാണ് വിദഗ്ധര് വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ഗൂഗിളിന് ഭൂകമ്പം നേരത്തെ പ്രവചിക്കാന് കഴിയില്ലെങ്കിലും, അതിന്റെ പ്രാരംഭ ചലനങ്ങള് കണ്ടെത്താനും വലിയ ഭൂചലനം ഉണ്ടാകുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് ആളുകള്ക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നല്കാനും സാധിക്കും. വെനസ്വേലയില് ഗൂഗിളിന്റെ ‘ആന്ഡ്രോയിഡ് എർത്ത്ക്വേക് അലെര്ട്ട് സിസ്റ്റം’ കൃത്യമായി പ്രവര്ത്തിച്ചു. ചെറിയ ചലനങ്ങള് പോലും തിരിച്ചറിയാന് കഴിയുന്ന മോഷന് സെന്സറുകളുള്ള കോടിക്കണക്കിന് ആന്ഡ്രോയിഡ് ഫോണുകളെയാണ് ഈ സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
ഫോൺ ചരിച്ചുവെക്കുമ്പോൾ സ്ക്രീൻ തനിയെ തിരിയാൻ സഹായിക്കുന്ന അതേ സെൻസറാണിത്. ഇതിന് ഭൂമിയിലുണ്ടാകുന്ന നേരിയ വിറയലുകളും പെട്ടെന്നുള്ള ചലനങ്ങളും കണ്ടെത്താനാകും. ഒരു ആൻഡ്രോയിഡ് ഫോൺ ഭൂകമ്പത്തിന് സമാനമായ ചലനം കണ്ടെത്തുമ്പോൾ, അത് ഉടൻ തന്നെ ആ ഫോണിന്റെ ഏകദേശ ലൊക്കേഷൻ വിവരങ്ങൾക്കൊപ്പം ഗൂഗിളിന്റെ സെർവറുകളിലേക്ക് രഹസ്യമായി ഒരു സിഗ്നൽ അയയ്ക്കുന്നു. തുടർന്ന് ഈ സിസ്റ്റം സമീപപ്രദേശങ്ങളിലുള്ള മറ്റ് ഫോണുകളിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങളുമായി ഇതിനെ ഒത്തുനോക്കും. ഒരു പ്രത്യേക പ്രദേശത്തെ ഒട്ടനവധി ഫോണുകൾ ഒരേ സമയം ഇത്തരം വിറയലുകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുമ്പോൾ, അവിടെ ഭൂകമ്പം നടക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഗൂഗിളിന്റെ സെർവറുകൾ സ്ഥിരീകരിക്കുകയും ബാധിക്കപ്പെടാൻ സാധ്യതയുള്ള മറ്റ് ഉപയോക്താക്കൾക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. ആഗോളതലത്തിൽ ഇരുനൂറ് കോടിയിലധികം ആൻഡ്രോയിഡ് ഫോണുകൾ ഉള്ളതിനാൽ, ഈ ശൃംഖല ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഭൂകമ്പ കണ്ടെത്തൽ സംവിധാനമായി ഫലപ്രദമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
ആളുകൾക്ക് കുലുക്കം അനുഭവപ്പെടുന്നതിന് മുൻപ് ഈ മുന്നറിയിപ്പുകൾ ലഭിക്കുന്നതിന് പിന്നിൽ ഭൂകമ്പ തരംഗങ്ങൾ സഞ്ചരിക്കുന്ന രീതിയാണ് കാരണം. ഭൂകമ്പങ്ങൾ വിവിധ തരം തരംഗങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാറുണ്ട്. ഇതിൽ ആദ്യം എത്തുന്നവയാണ് ‘പ്രൈമറി തരംഗങ്ങൾ’ അഥവാ ‘പി-തരംഗങ്ങൾ’. സെക്കൻഡിൽ ആറ് കിലോമീറ്റർ വേഗതയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഇവ പൊതുവെ ശക്തി കുറഞ്ഞവയാണ്. ഇതിന് പിന്നാലെയാണ് സെക്കൻഡിൽ മൂന്ന് മുതൽ നാല് കിലോമീറ്റർ വരെ വേഗതയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ‘സെക്കൻഡറി തരംഗങ്ങൾ’ അഥവാ ‘എസ്-തരംഗങ്ങൾ’ വരുന്നത്. ഇവയാണ് വലിയ നാശനഷ്ടങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന ശക്തമായ കുലുക്കത്തിന് കാരണമാകുന്നത്.
ആൻഡ്രോയിഡ് ഫോണുകൾക്ക് ആദ്യം എത്തുന്ന ശക്തി കുറഞ്ഞ പി-തരംഗങ്ങളെ കണ്ടെത്താനും ഉടൻ തന്നെ ആ വിവരങ്ങൾ ഗൂഗിൾ സെർവറിലേക്ക് അയയ്ക്കാനും കഴിയും. ഡിജിറ്റൽ സിഗ്നലുകൾ പ്രകാശത്തിന്റെ വേഗതയിലാണ് (സെക്കൻഡിൽ ഏകദേശം മൂന്ന് ലക്ഷം കിലോമീറ്റർ) സഞ്ചരിക്കുന്നത് എന്നതിനാൽ, ഭൂകമ്പ തരംഗങ്ങൾ എത്തുന്നതിനേക്കാൾ വളരെ വേഗത്തിൽ വിവരങ്ങൾ വിശകലനം ചെയ്ത് മുന്നറിയിപ്പുകൾ അയയ്ക്കാൻ ഈ സംവിധാനത്തിന് സാധിക്കുന്നു.
പ്രകാശത്തിന്റെ വേഗതയും ഭൂകമ്പത്തിന്റെ വേഗതയും തമ്മിലുള്ള ഓട്ടമത്സരത്തിൽ സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്കാണ് മുൻതൂക്കമെന്നാണ് ഗൂഗിൾ ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചിട്ടുള്ളത്. വെനസ്വേലയിലെ സംഭവത്തിൽ, തനിക്ക് ലഭിച്ച മുന്നറിയിപ്പിന്റെ സ്ക്രീൻഷോട്ട് ഒരു സോഷ്യൽ മീഡിയ ഉപയോക്താവ് പങ്കുവെച്ചിരുന്നു. അതിൽ 341 കിലോമീറ്റർ അകലെ 6.2 തീവ്രതയുള്ള ഭൂകമ്പം ഉണ്ടായതായി കാണിച്ചിരുന്നു. ഇത്രയും വലിയ ദൂര പരിധി ഉള്ളതുകൊണ്ട് തന്നെ ശക്തമായ കുലുക്കം എത്തുന്നതിന് മുൻപ് വിവരങ്ങൾ പ്രോസസ്സ് ചെയ്യാനും ഉപയോക്താക്കൾക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകാനും ഗൂഗിളിന്റെ സിസ്റ്റത്തിന് ആവശ്യത്തിന് സമയം ലഭിച്ചു.
പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന ഭൂകമ്പത്തിന്റെ തീവ്രത അനുസരിച്ച് ആൻഡ്രോയിഡ് ഉപയോക്താക്കൾക്ക് രണ്ട് തരത്തിലുള്ള അറിയിപ്പുകളാണ് ലഭിക്കുക. നേരിയ കുലുക്കങ്ങൾക്കായി നൽകുന്ന ഒരു പ്രാഥമിക വിവരമാണ് ‘ബീ അവെയർ’ അലർട്ട്. മിതമായതോ ശക്തമായതോ ആയ കുലുക്കം പ്രതീക്ഷിക്കുമ്പോൾ നൽകുന്ന കൂടുതൽ അടിയന്തിരമായ അറിയിപ്പാണ് ‘ടേക്ക് ആക്ഷൻ’ അലർട്ട്. ഇത് ഉപയോക്താക്കളോട് സുരക്ഷിതമായ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് മാറാനും മുൻകരുതലുകൾ എടുക്കാനും ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ഈ അറിയിപ്പുകളിൽ തൊടുമ്പോൾ സുരക്ഷിതമായിരിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശങ്ങൾ, ഭൂകമ്പത്തിന്റെ ഏകദേശ തീവ്രത, അതിന്റെ പ്രഭവകേന്ദ്രം കാണിക്കുന്ന മാപ്പ് എന്നിവ ലഭ്യമാകും.
ആൻഡ്രോയിഡ് 5 അല്ലെങ്കിൽ അതിന് ശേഷമുള്ള പതിപ്പുകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഫോണുകൾക്കായി 2023 മുതൽ ഈ സംവിധാനം ഇന്ത്യയിലും ലഭ്യമാണ്. ഈ മുന്നറിയിപ്പുകൾ ലഭിക്കുന്നതിനായി ഫോണിൽ മൊബൈൽ ഡാറ്റയോ വൈ-ഫൈ കണക്റ്റിവിറ്റിയോ ഓൺ ആയിരിക്കണം. ഈ അലർട്ടുകൾ ആവശ്യമില്ലാത്തവർക്ക് ഫോണിന്റെ സെറ്റിങ്സിലൂടെ ഇത് ഓഫ് ചെയ്യാനും സാധിക്കും.
സാങ്കേതികവിദ്യ ദുരന്ത നിവാരണ രംഗത്തെ എങ്ങനെ മാറ്റിമറിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ തെളിവാണ് വെനസ്വേലയിലെ സംഭവം. പരമ്പരാഗത ഭൂകമ്പ നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങൾ ഇപ്പോഴും പ്രത്യേക ഭൂകമ്പ നിരീക്ഷണ കേന്ദ്രങ്ങളെയാണ് ആശ്രയിക്കുന്നത്. എന്നാൽ സ്മാർട്ട്ഫോൺ അധിഷ്ഠിത സംവിധാനങ്ങൾ ഈ ആദ്യകാല മുന്നറിയിപ്പ് ശൃംഖലയെ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിക്കുന്നു. സെൻസറുകൾ, ക്ലൗഡ് കമ്പ്യൂട്ടിംഗ്, തത്സമയ വിവര വിശകലനം എന്നിവ സംയോജിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ ഇത്തരം സംവിധാനങ്ങൾക്ക് വിലപ്പെട്ട ഏതാനും സെക്കൻഡുകളുടെ മുൻകൂർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകാൻ കഴിയും.
ശാസ്ത്രജ്ഞർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഒരു ഭൂകമ്പം എപ്പോൾ സംഭവിക്കുമെന്ന് കൃത്യമായി പ്രവചിക്കാൻ ഒരു സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്കും കഴിയില്ല. എന്നിരുന്നാലും, ഏതാനും സെക്കൻഡുകളുടെ മുന്നറിയിപ്പ് ലഭിച്ചാൽ പോലും ആളുകൾക്ക് അപകടകരമായ കെട്ടിടങ്ങളിൽ നിന്ന് മാറാനോ, വാഹനങ്ങൾ നിർത്താനോ അല്ലെങ്കിൽ സുരക്ഷിതമായി ഒളിച്ചിരിക്കാനോ സാധിക്കും. ദുരന്ത നിവാരണ വിദഗ്ദ്ധർക്കും സാങ്കേതിക വിദഗ്ദ്ധർക്കും വെനസ്വേല നൽകുന്ന പാഠം ലളിതമാണ്; സ്മാർട്ട്ഫോണുകൾക്ക് പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങളെ തടയാൻ കഴിയില്ലെങ്കിലും, ഓരോ സെക്കൻഡും വിലപ്പെട്ടതായിരിക്കുമ്പോൾ വേഗത്തിൽ പ്രതികരിക്കാൻ അവയ്ക്ക് മനുഷ്യരെ സഹായിക്കാനാകും.
