ഇന്ത്യാചരിത്രത്തിലെ കലണ്ടര്കാഴ്ചയില് കറുത്ത അദ്ധ്യായമെന്നാണ് ജൂണ് 25 ന് അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയില് പൗരാവകാശങ്ങള് താല്ക്കാലികമായി നിര്ത്തിവയ്ക്കപ്പെടുകയും പത്രങ്ങള് സെന്സര് ചെയ്യപ്പെടുകയും രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികളെ ജയിലിലടയ്ക്കപ്പെടുകയും ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങള്ക്ക് കനത്ത നിയന്ത്രണം വരികയും ചെയ്ത ദിവസം.
1975 ജൂണ് 12-ന് അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ച വിധിയാണ് അടിയന്തരാവസ്ഥ ഏര്പ്പെടുത്താന് അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ഇന്ദിരാഗാന്ധിയെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നതില് നിര്ണായക പങ്ക് വഹിച്ചത്. സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് ഉത്തര്പ്രദേശ് വേഴ്സസ് രാജ് നരേന് എന്ന കേസില് ഇന്ദിരാഗാന്ധി വിജയിച്ച 1971ലെ ലോക്സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പില് ആരോപിക്കപ്പെട്ട ഹര്ജിയില് ജയം സ്റ്റേ ചെയ്ത് കോടതി ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. റായ്ബറേലിയില് ഇന്ദിരാഗാന്ധിക്കെതിരേ മത്സരിച്ചത് ഹര്ജിക്കാരനായ രാജ് നരേന് ആയിരുന്നു
1969-ല് പിതാവിന്റെ പാര്ട്ടിയില് നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടതിന് ശേഷം, പുതുതായി രൂപീകരിച്ച കോണ്ഗ്രസ് (ആര്)വിഭാഗത്തിന്റെ ടിക്കറ്റിലാണ് ഇന്ദിരാഗാന്ധി മത്സരിച്ചത്. ഇന്ദിരാഗാന്ധി വന് വിജയം നേടി. തെരഞ്ഞെടുപ്പില് ഇന്ദിരാഗാന്ധി 183,309 വോട്ടുകള്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. രാജ് നരേന് 71, 499 വോട്ടുകള് നേടി. ഏകദേശം 110,000 വോട്ടുകള് വ്യത്യാസത്തില് ജയിച്ചെങ്കിലും സംയുക്ത സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാര്ട്ടിയുടെ ടിക്കറ്റില് മത്സരിച്ച രാജ്നരേന് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിധിയെ വെല്ലുവിളിച്ചു. 1951 ലെ ജനപ്രാതിനിധ്യ നിയമപ്രകാരം തെരഞ്ഞെടുപ്പില് അപാകതകള് ആരോപിച്ചു. നരേന് ഉന്നയിച്ച ആരോപണങ്ങളുടെ നീണ്ട പട്ടികയില് മിക്കവയും ഹൈക്കോടതി നിരസിച്ചുവെങ്കിലും രണ്ട് കണ്ടെത്തലുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തില് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ആത്യന്തികമായി അസാധുവായി.
ആദ്യത്തേത്, ഇന്ദിരാഗാന്ധി സര്ക്കാര് സംവിധാനങ്ങള് ഉപയോഗിച്ച് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിന് വേദിയൊരുക്കി എന്നായിരുന്നു. രണ്ടാമത്തേത് ഗസറ്റ് ഓഫീസറെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഏജന്റായി ഉപയോഗിച്ചു എന്നതും. പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ സെക്രട്ടേറിയ റ്റില് ഓഫീസര് ഓണ് സ്പെഷ്യല് ഡ്യൂട്ടി പദവി വഹിച്ചിരുന്ന യശ്പാല് കപൂര് ആയിരു ന്നു ഗാന്ധിയുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഏജന്റ്. തുടര്ന്ന് അദ്ദേഹം രാജി സമര്പ്പിക്കു കയും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഏജന്റായി നിയമിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. 1971 ജനുവരി 13-ന് കപൂര് രാജി സമര്പ്പിച്ചു. 1971 ഫെബ്രുവരി 4-ന് ഇന്ദിരയുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഏജന്റായി കപൂര് നിയമി തനായെങ്കിലും 1971 ജനുവരി 7 ന് രാജിക്ക് മുമ്പായി മുന്ഷി ഗഞ്ചില് കപൂര് ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചരണ പരിപാടിയില് പ്രസംഗിച്ചു. തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഏജന്റായി നിയമിതനാകുന്നതിന് മുമ്പ് 1971 ജനുവരി 19 ന് കലനില് മറ്റൊരു പ്രസംഗവും നടത്തിയതായി കോടതി കണ്ടെത്തി.
റായ്ബറേലിയിലെ ജില്ലാ മജിസ്ട്രേറ്റ്, റായ്ബറേലി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്, ഉത്തര്പ്രദേശ് ഗവണ്മെന്റ് ആഭ്യന്തര സെക്രട്ടറി എന്നിവരെ ഇന്ദിരയുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണ പര്യടനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് റോസ്ട്രം, ഉച്ചഭാഷിണി, ബാരിക്കേഡുകള് എന്നിവ സ്ഥാപിക്കാനും പോലീസ് സേനയിലെ അംഗങ്ങളെ നിയമിക്കാനും കപൂര് ഇടപെട്ടതായും കണ്ടെത്തി. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിനിടെ സര്ക്കാര് സംവിധാനങ്ങള് ദുരുപയോഗം ചെയ്തതിന് ഇന്ദിരാഗാന്ധി കുറ്റക്കാരിയാണെന്ന് അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി ജസ്റ്റിസ് ജഗ്മോഹന്ലാല് സിന്ഹ കണ്ടെത്തി. കോടതി അവളുടെ 1971 ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് അസാധുവായി പ്രഖ്യാപിച്ചു, ആറ് വര്ഷത്തേക്ക് പൊതു ഓഫീസ് വഹിക്കുന്നതില് നിന്ന് അയോഗ്യയാക്കി. പക്ഷേ ഇന്ദിരയെ പ്രധാനമന്ത്രി സ്ഥാനത്തുനിന്ന് നീക്കിയില്ല.
പക്ഷേ അത് ഇന്ദിരയുടെ നിയമസാധുതയെ ഗുരുതരമായി ദുര്ബലപ്പെടുത്തി. രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരത, ബഹുജന പ്രതിഷേധങ്ങള്, സാധ്യമായ പുറത്താക്കല് എന്നിവ ഭയന്ന്, ആഭ്യന്തര അസ്വസ്ഥതകള് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഇന്ത്യന് ഭരണഘടനയുടെ 352-ാം അനുച്ഛേദം പ്രകാരം അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിക്കാന് ഇന്ദിരാഗാന്ധി രാഷ്ട്രപതിയെ (ഫക്രുദ്ദീന് അലി അഹമ്മദ്) ഉപദേശിച്ചു. അടിയന്തരാവസ്ഥ 1975 ജൂണ് 25 മുതല് 1977 മാര്ച്ച് 21 വരെ നീണ്ടുനിന്നു, ആ സമയത്ത് പൗരാവകാശങ്ങള് താല്ക്കാലികമായി നിര്ത്തിവച്ചു, പത്രങ്ങള് സെന്സര് ചെയ്തു, രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികളെ ജയിലിലടച്ചു, ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങള്ക്ക് കനത്ത നിയന്ത്രണം ഏര്പ്പെടുത്തി.
