ജോനാഥൻ സ്വിഫ്റ്റ് 1726-ൽ എഴുതിയ ‘ഗളിവേഴ്സ് ട്രാവൽസ്’ (Gulliver’s Travels) എന്ന വിഖ്യാത കൃതിയെ ഭൂരിഭാഗം വായനക്കാരും ഓർക്കുന്നത് ലില്ലിപുട്ട് എന്ന കുഞ്ഞു മനുഷ്യരുടെ നാട്ടിൽ കെട്ടിയിടപ്പെട്ട ഗളിവർ എന്ന ഭീമാകാരന്റെ കഥയിലൂടെയാണ്. എന്നാൽ ഒരു സാങ്കൽപ്പിക സാഹസിക കഥ എന്നതിലുപരി അന്നത്തെ രാഷ്ട്രീയം, സമൂഹം, മനുഷ്യസ്വഭാവം എന്നിവയെ കടുത്ത ഭാഷയിൽ പരിഹസിക്കുന്ന മൂന്ന് നൂറ്റാണ്ട് പഴക്കമുള്ള ഈ ക്ലാസിക് കൃതിക്ക് ഇന്ത്യയുമായും രസകരമായ ഒരു കൊച്ചു ബന്ധമുണ്ട്.
‘ട്രാവൽസ് ഇൻറ്റു സെവറൽ റിമോട്ട് നേഷൻസ് ഓഫ് ദ വേൾഡ്’ എന്ന ദീർഘമായ പേരിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഈ പുസ്തകം ഗളിവർ എന്ന നാവികന്റെ വിവിധ യാത്രകളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരണം എന്ന നിലയിലാണ് അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. സാങ്കൽപ്പിക ലോകങ്ങളിലെ അനുഭവം വിവരിക്കുമ്പോഴും, താൻ ജീവിച്ചിരുന്ന കാലത്തെ രാഷ്ട്രീയ മത്സരങ്ങളെയും ശാസ്ത്രീയ അഹങ്കാരങ്ങളെയും അധിനിവേശ മോഹങ്ങളെയും വിമർശിക്കാനാണ് ഗ്രന്ഥകർത്താവായ സ്വിഫ്റ്റ് ശ്രമിച്ചത്.
ഈ യാത്രകളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലുള്ള സമുദ്ര വ്യാപാര പാതകളിലാണ് ഇന്ത്യയുമായുള്ള ബന്ധം കിടക്കുന്നത്. കഥയിലെ സാങ്കൽപ്പിക യാത്രകളിൽ ഗുജറാത്തിലെ സൂറത്തിലേക്ക് യാത്ര തിരിക്കുന്ന കപ്പലുകളെക്കുറിച്ചും മദ്രാസിലെ (ഇപ്പോഴത്തെ ചെന്നൈ) ഫോർട്ട് സെന്റ് ജോർജിൽ അടുക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചും പരാമർശങ്ങളുണ്ട്. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ വായനക്കാർക്ക് സുപരിചിതമായിരുന്ന വ്യാപാര ശൃംഖലകളെ കഥയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയത് ഇതിന് കൂടുതൽ സ്വാഭാവികത നൽകി.
1726-ൽ പുസ്തകം പുറത്തിറങ്ങുമ്പോൾ ઔറംഗസീബിന്റെ മരണശേഷം മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ശക്തി ക്ഷയിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും അത് നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. ഇസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി സൂറത്തിലും മദ്രാസിലും ബോംബെയിലും വ്യാപാര കേന്ദ്രങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നെങ്കിലും പ്ലാസി യുദ്ധത്തിലൂടെയുള്ള അവരുടെ രാഷ്ട്രീയ ആധിപത്യം 1757-ൽ മാത്രമാണ് സംഭവിക്കുന്നത്. കൂടാതെ, 1690-കളിൽ സർ വില്യം ടെമ്പിളിന്റെ സെക്രട്ടറിയായി ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തെക്കുറിച്ച് ഫ്രാൻസിസ് ബെർണിയർ എഴുതിയ പുസ്തകങ്ങൾ സ്വിഫ്റ്റ് വായിച്ചിരുന്നതായും പറയപ്പെടുന്നു.
ചുരുക്കത്തിൽ, ഗളിവറുടെ പ്രധാന സാഹസിക കഥകൾ നടക്കുന്നത് ഇന്ത്യയിലല്ലെങ്കിലും, അന്നത്തെ ഇന്ത്യൻ തുറമുഖങ്ങളും വ്യാപാര പാതകളും ചരിത്ര പശ്ചാത്തലവും ഈ മഹത്തായ കൃതിയുടെ ഒരു ഭാഗമായി മാറുകയായിരുന്നു.
