കീറി വസ്ത്രം ധരിച്ച് പൊടിപടലങ്ങള് നിറഞ്ഞ വീഥികളിലൂടെ അദ്ദേഹം ആരും ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടാതെ നടന്നുനീങ്ങി. 1980 കളില് പാകിസ്താനിലെ ഇസ്ലാമാബാദില് ഭിക്ഷാടകനായി നീങ്ങിയ അദ്ദേഹത്തെ ഇന്ന് ലോകമറിയും, അജിത് ഡോവല്! ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ സുരക്ഷാ ഉപദേഷ്ടാവ്. പാക് അണ്വായുധ രഹസ്യം അജിത് ഡോവല് കണ്ടെത്തിയത് വിവരിക്കുന്നത് ഡി. ദേവദത്ത് എഴുതിയ ‘ഓണ് എ മിഷന്, ക്രോണിക്കിള്സ് ദീസ് ഡേറിങ് ഓപ്പറേഷന്സ്’ എന്ന പുസ്തകത്തിലാണ്.
ദോവലിനെക്കുറിച്ച് ദേവദത്ത് എഴുതിയത് ഇങ്ങണെ: ഒരു സാധാരണ നിരീക്ഷകന് അദ്ദേഹം മറ്റൊരു ഭിക്ഷക്കാരനായിരുന്നു, നാണയങ്ങള് ശേഖരിച്ച് വഴിയോരങ്ങളില് അലഞ്ഞു നടക്കുന്നയാള്. പക്ഷേ, ആ കീറിയ വസ്ത്രത്തിനും രൂപത്തിനും പിന്നില് ഒരു ബുദ്ധിയുണ്ടാായിരുന്നു. ലക്ഷ്യം പാകിസ്താനിന്റെ രഹസ്യ അണുബോംബ് രഹസ്യങ്ങള് അതിന്റെ ഏറ്റവും സുരക്ഷിതമായ ഗവേഷണ മേഖലകളില്നിന്ന് പുറത്തുകൊണ്ടുവരുക എന്നതായിരുന്നു.
ആ സമയത്ത്, പാകിസ്താന് ഏത് വഴിയും ഉപയോഗിച്ച് അണുബോംബ് നേടാന് നിശ്ചയിച്ചിരുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ 1974 ലെ അണുബോംബ് പരീക്ഷണം ഇസ്ലാമാബാദിനെ സ്വന്തം അണുബോംബ് പദ്ധതി കൂടുതല് വേഗത്തിലാക്കാന് പ്രേരിപ്പിച്ചു, ചൈന പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളുടെ പിന്തുണയോടെ…
ഇന്ത്യയ്ക്ക് വേണ്ടത് വ്യക്തമായ തെളിവുകളായിരുന്നു. ആ ചുമതല ‘സൂപ്പര് കോപ്പ്’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ദോവലിനു ലഭിച്ചു.കുപ്രസിദ്ധമായ ഖാന് ഗവേഷണ ലബോറട്ടറികളുടെ (കെ.ആര്.എല്.) ആസ്ഥാനം ഇസ്ലാമാബാദിലെ കഹുട്ടയായിരുന്നു. അത് ഒരു സാധാരണ പട്ടണമല്ലായിരുന്നു. ശാസ്ത്രജ്ഞര്, സുരക്ഷാ ജീവനക്കാര്, സര്ക്കാര് ഉദ്യോഗസ്ഥര് എന്നിവര് കര്ശനമായ ദിനചര്യകളോടെ ജീവിച്ചു. രാജ്യങ്ങളുടെ വിധി മാറ്റാന് കഴിയുന്ന രഹസ്യങ്ങള് കാത്തുസൂക്ഷിച്ചു. മാസങ്ങളോളം അജിത് ദോവല് അവര്ക്ക് അദൃശ്യനായിരുന്നു, പൊടിപടലങ്ങളുള്ള തെരുവുകളില് അദ്ദേഹം മറഞ്ഞുനിന്നു. ഓരോ ചലനവും, ചലനവും, ദിനചര്യയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇന്റലിജന്സ് മാപ്പിന്റെ ഭാഗമായി.
കെ.ആര്.എല്. ശാസ്ത്രജ്ഞര് പതിവായി പോകുന്ന ചെറിയ ബാര്ബര് ഷോപ്പില്നിന്നാണ് അദ്ദേഹം ആ വലിയ കണ്ടെത്തല് നടത്തിയത്. മറ്റുള്ളവര് നിലത്ത് കിടക്കുന്ന മുടിയിഴകളെ അവഗണിച്ചപ്പോള്, ദോവല് അവ ശ്രദ്ധാപൂര്വം ശേഖരിച്ചു. അദ്ദേഹം സാമ്പിളുകള് വിശകലനത്തിനായി ഇന്ത്യയിലേക്ക് അയച്ചു. പരീക്ഷണങ്ങള് യുറേനിയത്തിന്റെയും വികിരണത്തിന്റെയും അംശങ്ങള് വെളിപ്പെടുത്തി, ഇന്ത്യ ഏറെക്കാലമായി ഭയന്നിരുന്നത് സ്ഥിരീകരിച്ചു, പാകിസ്താന് അണുബോംബ് വികസിപ്പിക്കുന്നു. ഈ വിവരങ്ങള് ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ സുരക്ഷാ തന്ത്രത്തെ രൂപപ്പെടുത്താന് സഹായിച്ചു.
ഈ ദൗത്യം ഒരു ചെറിയ കാലയളവല്ലായിരുന്നു. ആറ് വര്ഷത്തോളം ദോവല് നിരന്തര ഭീഷണിയില് ജീവിച്ചു. അദ്ദേഹത്തെ പാകിസ്താന് തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നെങ്കില് മരണം ഉറപ്പായിരുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ സുരക്ഷയ്ക്കും ഭീഷണിയാകുമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശ്രമങ്ങള് പാകിസ്താനിന്റെ അണുബോംബ പരീക്ഷണ ശേഷിയെ പതിനഞ്ച് വര്ഷത്തോളം വൈകിപ്പിച്ചുവെന്നു വിദഗ്ധര് വിശ്വസിക്കുന്നു.
