താൻ സത്യം വിളിച്ചുപറയുന്ന സ്വന്തം പുസ്തകം എഴുതുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച് 12 വർഷങ്ങൾക്കും മൂന്ന് മാസങ്ങൾക്കും ശേഷം സോണിയ ഗാന്ധിയുടെ ഓർമ്മക്കുറിപ്പ് പുറത്തിറങ്ങി. 2014-ൽ നരേന്ദ്ര മോദിയുടെയും ബി.ജെ.പി.യുടെയും മുന്നേറ്റത്തിൽ കോൺഗ്രസ് തിരിച്ചടി നേരിട്ട സമയത്ത് സോണിയയെ പ്രതിരോധത്തിലാക്കിയ രണ്ട് പുസ്തകങ്ങളിൽ ഒന്നിലെ ആരോപണങ്ങൾക്ക് ഈ പുസ്തകം മറുപടി നൽകുന്നുണ്ട്.
നവംബർ 10 ചൊവ്വാഴ്ച പുറത്തിറങ്ങിയ 544 പേജുള്ള ‘ബിലോഗിംഗ്: എ ജേർണി ഓഫ് ലവ്’ (Belonging: A Journey of Love) എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ആ രണ്ടു പുസ്തകങ്ങളിൽ ഒന്നിനെക്കുറിച്ച് പരാമർശിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, തന്നെക്കൊണ്ട് പുസ്തകം എഴുതിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ച പ്രധാന പുസ്തകത്തെക്കുറിച്ച് അവർ മൗനം പാലിക്കുന്നു.
മുൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി നട്‌വർ സിംഗിന്റെ പുസ്തകം പുറത്തുവന്നപ്പോഴാണ് 2014 ജൂലൈ 31-ന്, “സത്യം പുറത്തുവരണമെങ്കിൽ ഞാൻ തന്നെ എഴുതണം, ഞാൻ ഇതിനെക്കുറിച്ച് ഗൗരവമായി ചിന്തിക്കുന്നു” എന്ന് സോണിയ എൻ.ഡി.ടി.വി.യോട് പറഞ്ഞത്.
എന്തുകൊണ്ട് പുസ്തകം എഴുതി?
എന്നാൽ നട്‌വർ സിംഗിന് നൽകിയ ആ വാഗ്ദാനത്തെക്കുറിച്ച് പുസ്തകത്തിന്റെ ആമുഖത്തിൽ പരാമർശമില്ല. സുഹൃത്തുക്കളും കുടുംബാംഗങ്ങളും തന്റെ അനുഭവങ്ങൾ എഴുതാൻ നിരന്തരം ആവശ്യപ്പെട്ടതുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെയൊരു പുസ്തകം എഴുതിയതെന്ന് സോണിയ പറയുന്നു. ഇറ്റലിയിലെ ഒരു ചെറിയ പട്ടണത്തിൽ നിന്നുള്ള പെൺകുട്ടി ഇന്ത്യയിലെത്തുകയും രാജ്യത്തെ പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾക്ക് സാക്ഷിയാവുകയും ചെയ്ത അപൂർവ്വമായ കഥയായതിനാലാണ് അവർ ഇത് ആവശ്യപ്പെട്ടത്. രാഷ്ട്രീയം പശ്ചാത്തലമാക്കിയുള്ള ഒരു വ്യക്തിഗത ഓർമ്മക്കുറിപ്പാണ് ഇതെന്നും അവർ വ്യക്തമാക്കുന്നു. സുഹൃത്ത് മഞ്ജുളിക ദുബെയുടെ നിരന്തരമായ പ്രേരണയാണ് പുസ്തകം പൂർത്തിയാക്കാൻ സഹായിച്ചതെന്നും സോണിയ നന്ദിയോടെ ഓർക്കുന്നു.
നട്‌വർ സിംഗിന്റെ വാദങ്ങൾ
2004-ൽ സോണിയ ഗാന്ധി പ്രധാനമന്ത്രി പദം വേണ്ടെന്നുവെച്ച സംഭവത്തെക്കുറിച്ചായിരുന്നു നട്‌വർ സിംഗിന്റെ ‘വൺ ലൈഫ് ഈസ് നോട്ട് ഇനഫ്’ എന്ന പുസ്തകത്തിലെ പ്രധാന വാദങ്ങൾ. തന്റെ ‘വിദേശി’ പശ്ചാത്തലം ബി.ജെ.പി. ആയുധമാക്കുമെന്ന ഭയം കാരണമാണ് താൻ പ്രധാനമന്ത്രി പദം വേണ്ടെന്നുവെച്ചതെന്നാണ് സോണിയ പുസ്തകത്തിൽ പറയുന്നത്. എന്നാൽ സോണിയയുടെ ഉള്ളിലെ ശബ്ദം കേട്ടല്ല, മറിച്ച് രാജീവ് ഗാന്ധിയെയും ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയെയും പോലെ അമ്മയും കൊല്ലപ്പെടുമോ എന്ന് ഭയന്ന മകൻ രാഹുൽ ഗാന്ധിയുടെ കടുത്ത എതിർപ്പ് കാരണമാണ് അവർ പിന്മാറിയതെന്നായിരുന്നു നട്‌വർ സിംഗിന്റെ വാദം.
നട്‌വർ സിംഗിന്റെ ഈ വാദത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം സോണിയ ശരിവെക്കുന്നുണ്ട്. കോൺഗ്രസ് ജയിച്ചാൽ പ്രധാനമന്ത്രിയാകുമോ എന്ന് തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് മാസങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് മക്കൾ ചോദിച്ചപ്പോൾ ‘ഒരിക്കലുമില്ല’ എന്ന് താൻ മറുപടി നൽകിയിരുന്നുവെന്ന് സോണിയ എഴുതുന്നു. രാഹുലും പ്രിയങ്കയും താൻ പ്രധാനമന്ത്രിയാകുന്നതിന് എതിരായിരുന്നു. എന്നാൽ തീരുമാനത്തിന് പിന്നിൽ നട്‌വർ സിംഗ് പറഞ്ഞതുപോലെ രാഹുലിന്റെ ഭീഷണി മാത്രമല്ല, തന്റെ ‘ഉള്ളിലെ ശബ്ദം’ കൂടിയായിരുന്നുവെന്ന് അവർ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
എന്നാൽ, തന്റെ പുസ്തകം വരും മുമ്പ് ആ അധ്യായം ഒഴിവാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് 2014 മേയിൽ സോണിയയും പ്രിയങ്കയും തന്നെ വന്ന് കണ്ടിരുന്നു എന്ന നട്‌വർ സിംഗിന്റെ അവകാശവാദത്തെക്കുറിച്ച് പുസ്തകത്തിൽ പരാമർശമൊന്നുമില്ല.
സഞ്ജയ ബാരുവിനുള്ള മറുപടി
എന്നാൽ സോണിയയുടെ പുസ്തകം പ്രധാനമായും മറുപടി നൽകുന്നത് 2014-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ സഞ്ജയ ബാരുവിന്റെ ‘ദി ആക്‌സിഡന്റൽ പ്രൈം മിനിസ്റ്റർ’ എന്ന പുസ്തകത്തിലെ ആരോപണങ്ങൾക്കാണ്. സഞ്ജയ ബാരുവിന്റെ പേര് പരാമർശിക്കാതെ തന്നെ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആരോപണങ്ങൾ “ദുരുദ്ദേശ്യപരവും പൂർണ്ണമായും തെറ്റായതുമാണ്” എന്ന് സോണിയ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.
മൻമോഹൻ സിംഗിന്റെ പ്രധാനമന്ത്രി സ്ഥാനത്തിന്റെ അധികാരത്തെ സോണിയ ചോദ്യം ചെയ്തിരുന്നുവെന്നും, പി.എം.ഒ.യിലെ ഒരു മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ പ്രധാനപ്പെട്ട ഫയലുകളിൽ സോണിയയുടെ ഉപദേശം തേടിയിരുന്നുവെന്നും ബാരു ആരോപിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ താൻ ഔദ്യോഗിക ഫയലുകൾ പരിശോധിച്ചു എന്ന ആരോപണമാണ് തന്നെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സങ്കടപ്പെടുത്തിയത് എന്നും, സർക്കാരിന് പുറത്തുള്ള ഒരാൾ അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത് തെറ്റാണെന്ന് തനിക്ക് വ്യക്തമായി അറിയാമായിരുന്നു എന്നും സോണിയ വിശദീകരിക്കുന്നു. അന്നത്തെ പി.എം.ഒ.യുടെ നിഷേധവും മൻമോഹൻ സിംഗിന്റെ മകൾ ഉപീന്ദർ സിംഗിന്റെ പ്രതികരണവും അവർ ഇതിന് തെളിവായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.
താൻ ഫയലുകൾ ആവശ്യപ്പെട്ടു എന്ന ആരോപണം നിഷേധിച്ച് പി.എം.ഒ. ഉദ്യോഗസ്ഥർ തന്നെ വിവരങ്ങൾ ധരിപ്പിക്കുക മാത്രമാണ് ചെയ്തതെന്ന് ബാരു പിന്നീട് വിശദീകരിച്ചിരുന്നു. നട്‌വർ സിംഗ് 2024 ഓഗസ്റ്റിൽ അന്തരിച്ചു. തന്റെ പുസ്തകത്തെക്കുറിച്ച് പ്രതികരിച്ച് 12 വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, സഞ്ജയ ബാരുവിന്റെ ആരോപണങ്ങൾക്കാണ് സോണിയ ഗാന്ധി തൻ്റെ ഓർമ്മക്കുറിപ്പിലൂടെ മറുപടി നൽകിയിരിക്കുന്നത്.
