ഭക്ഷണവും സംസ്കാരവും കഥകളും അന്വേഷിച്ചു നടന്ന ആവേശഭരിതനായ ഒരു യുവ എഴുത്തുകാരൻ, നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായമില്ലാതെ ഇനി എഴുതാൻ കഴിയില്ലെന്ന് അടുത്തിടെ സമ്മതിച്ചു. ചിന്തകളെ കണ്ടെത്താനും അവയെ മികച്ച രചനകളാക്കി മാറ്റാനും സന്തോഷം കണ്ടെത്തിയിരുന്ന ഒരാളിൽ നിന്ന് ഉയർന്നുവന്ന ഈ വെളിപ്പെടുത്തൽ ഞെട്ടിക്കുന്നതായിരുന്നു. ജോലി എളുപ്പമാക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ഒരു ഉപകരണം, അതേ കഴിവുകളെ തന്നെ ഇല്ലാതാക്കാൻ തുടങ്ങുന്നത് എപ്പോഴാണ് എന്ന പ്രസക്തമായ ചോദ്യവും ഇത് ഉയർത്തുന്നുണ്ട്.
ക്ലാസ് മുറികളിലും ജോലിസ്ഥലങ്ങളിലും വ്യക്തിജീവിതത്തിലും ചിന്തകൾ പങ്കുവെക്കാനും, പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാനും, വൈകാരിക പിന്തുണ ലഭിക്കാനും, ദൈനംദിന തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാനും എ.ഐ ചാറ്റ്‌ബോട്ടുകൾ വർദ്ധിച്ചുവരുന്നൊരു കൂട്ടാളിയായി മാറുകയാണ്. ഡിജിറ്റൽ ലോകത്ത് വളർന്നുവരുന്ന യുവതലമുറയ്ക്ക് ഒരു സെർച്ച് എഞ്ചിൻ തുറക്കുന്നത് പോലെ സ്വാഭാവികമാണ് ഒരു ചാറ്റ്‌ബോട്ടിലേക്ക് തിരിയുന്നത്. എന്നാൽ പെട്ടെന്ന് ഒരു ഉത്തരം ലഭിക്കുന്നത്, സ്വയം ചിന്തിക്കാനും, സൃഷ്ടിക്കാനും, ആശയവിനിമയം നടത്താനുമുള്ള ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള ഘട്ടങ്ങളെ മറ്റൊരാളെ ഏൽപ്പിക്കാനുള്ള പ്രവണത ഉണ്ടാക്കുന്നു.
എ.ഐ പതിവായി ഉപയോഗിക്കുന്നത് അടിമത്തമാണെന്നോ, ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ സർഗ്ഗാത്മകതയെ തകർക്കുമെന്നോ ഇതിനർത്ഥമില്ല. എന്നാൽ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സഹായമില്ലാതെ ജോലി ചെയ്യാനോ, തീരുമാനങ്ങളെടുക്കാനോ, വികാരങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കാനോ സാധിക്കില്ലെന്ന് ആളുകൾക്ക് തോന്നിത്തുടങ്ങുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന അവസ്ഥയാണ് ആശങ്കയുണ്ടാക്കുന്നത്. ലോക മാനസികാരോഗ്യ ദിനത്തിൽ, എ.ഐയോടുള്ള ഈ അമിത ആശ്രിതത്വം എന്തുകൊണ്ട് ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടണമെന്നും, അത് യുവാക്കളുടെ മാനസികാരോഗ്യത്തെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുമെന്നും, സ്വതന്ത്രമായ ചിന്തകളും മനുഷ്യബന്ധങ്ങളും എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനമായി നിലനിൽക്കണമെന്നും വിദഗ്ദ്ധർ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
യുവാക്കൾ കൂടുതൽ ഇരയാകുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്? ഗുരുഗ്രാമിലെ ഫോർട്ടിസ് നാഷണൽ മെന്റൽ ഹെൽത്ത് പ്രോഗ്രാം ചെയർപേഴ്‌സൺ ഡോ. സമീർ പരീഖ് പറയുന്നത്, ഡിജിറ്റൽ ആശയവിനിമയങ്ങളിലെ പരിചയമാണ് യുവാക്കളെ എ.ഐ വേഗത്തിൽ സ്വീകരിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത് എന്നാണ്. ചെറിയ കുട്ടികളും കൗമാരക്കാരും സന്ദേശങ്ങൾ വഴി സംസാരിക്കാനാണ് കൂടുതൽ സമയം ചെലവഴിക്കുന്നത്. ചെറുപ്പം മുതലേ ഓൺലൈനിൽ കാര്യങ്ങൾ തിരയാനും വായിക്കാനും അവർ ശീലിച്ചവരുമാണ്.
ആവശ്യാനുസരണം പെട്ടെന്ന് പ്രതികരണങ്ങൾ നൽകിക്കൊണ്ട് എ.ഐ ചാറ്റ്‌ബോട്ടുകൾ ഈ പരിചയത്തെ കൂടുതൽ ദൃഢമാക്കുന്നു. ഇത്തരത്തിലുള്ള സംഭാഷണങ്ങൾ സുരക്ഷിതമാണെന്നും ലഭിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ വിശ്വസനീയമാണെന്നും ചെറുപ്പക്കാർ കരുതുന്നു. പഠനത്തിലോ പ്രായോഗികമായ സംശയങ്ങളിലോ ശരിയായ വിവരങ്ങൾ ലഭിക്കുമ്പോൾ ഈ വിശ്വാസം കൂടുതൽ വർദ്ധിക്കുന്നു. ഗണിതത്തിലെ ഒരു സംശയത്തിന് കൃത്യമായ മറുപടി ലഭിക്കുമ്പോൾ, വ്യക്തിപരമായ സങ്കടങ്ങളിലും ബന്ധങ്ങളിലെ പ്രശ്നങ്ങളിലും എ.ഐ നൽകുന്ന ഉപദേശങ്ങളെയും ആളുകൾ വിശ്വസിച്ചു തുടങ്ങുന്നുവെന്ന് ഡോ. പരീഖ് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. എന്നാൽ വൈകാരികമായ വിഷയങ്ങളിൽ ഉപദേശം നൽകാൻ സാഹചര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വ്യക്തമായ ധാരണ ആവശ്യമാണ്. കേൾക്കാൻ ഇമ്പമുള്ള ഒരു മറുപടി എപ്പോഴും ശരിയാകണമെന്നില്ല.
ആവശ്യത്തിൽ നിന്നും വൈകാരിക ആശ്രിതത്വത്തിലേക്ക് മാർഗ്ഗ മൈൻഡ് കെയർ ഫൗണ്ടറും മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറുമായ ഡോ. ജ്യോതി നീരജ, എ.ഐ ഉപയോജനവും അതിനോടുള്ള വൈകാരിക ആശ്രിതത്വവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം വ്യക്തമാക്കുന്നു. സമാധാനത്തിനും, അംഗീകാരത്തിനും, കൂട്ടിനുമായി ഒരു വ്യക്തി വീണ്ടും വീണ്ടും ചാറ്റ്‌ബോട്ടിനെ ആശ്രയിക്കുകയും, മനുഷ്യരോട് സംസാരിക്കുന്നതിനേക്കാൾ എളുപ്പം അതാണെന്ന് തോന്നിത്തുടങ്ങുകയും ചെയ്യുമ്പോഴാണ് പ്രശ്നം ആരംഭിക്കുന്നത്.
ബന്ധങ്ങളെയും, ഉറക്കത്തെയും, ജോലിയെയും, സ്വതന്ത്രമായ തീരുമാനങ്ങളെടുക്കാനുള്ള കഴിവിനെയും ഇത് ബാധിച്ചു തുടങ്ങുമ്പോൾ അമിത ആശ്രിതത്വം അപകടകരമാകുന്നു. എന്ത് ചിന്തിക്കണം, എന്ത് അനുഭവിക്കണം, എന്ത് ചെയ്യണം എന്നതിനെയെല്ലാം കുറിച്ച് ഒരു ചാറ്റ്‌ബോട്ടിനോട് നിരന്തരം ചോദിക്കുന്നതിലൂടെ, സ്വന്തമായി തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാനുള്ള ആത്മവിശ്വാസം വ്യക്തിക്ക് നഷ്ടപ്പെടുന്നു.
മനുഷ്യബന്ധങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി, മറുപടിക്കായി കാത്തിരിക്കേണ്ടതില്ലെന്നതും, അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടാകില്ലെന്നതും എ.ഐയെ കൂടുതൽ ആകർഷകമാക്കുന്നു. ഒറ്റപ്പെടലും സാമൂഹികമായ ഭയവും അനുഭവിക്കുന്നവർക്ക് ഇത് പെട്ടെന്നൊരു ആശ്വാസമായി തോന്നാം. എന്നാൽ ഈ ആശ്വാസം പതുക്കെ വലിയൊരു ആശ്രിതത്വമായി മാറുമെന്ന് ഡോ. നീരജ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. വികാരങ്ങളും അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളും നേരിട്ടാണ് ആളുകൾ വൈകാരികമായ കരുത്ത് നേടുന്നത്.
സർഗ്ഗാത്മകതയെയും ചിന്താശേഷിയെയും ബാധിക്കുമോ? വൈകാരികമായ ആശ്രിതത്വം മാത്രമല്ല ഇതിലെ പ്രശ്നം. ആശയങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാനും, ചിന്തകളെ ക്രമീകരിക്കാനും എ.ഐയെ നിരന്തരം ആശ്രയിക്കുമ്പോൾ എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നത് എന്ന ചോദ്യവും ഉയരുന്നുണ്ട്. ചിന്തകളെ ഉണർത്താൻ എ.ഐ നല്ലൊരു പങ്കാളിയാണ്. എഴുതാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുമ്പോഴും, വിവരങ്ങൾ ക്രമീകരിക്കാനും, വ്യത്യസ്തമായ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ കണ്ടെത്താനും ഇത് സഹായിക്കും. എന്നാൽ എ.ഐ നൽകുന്ന ഉത്തരങ്ങൾ ചോദ്യം ചെയ്യാതെയും തിരുത്താതെയും അതേപടി സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ സ്വയം കഴിവുകൾ വളർത്തിയെടുക്കാനുള്ള അവസരങ്ങളാണ് നഷ്ടമാകുന്നത്.
വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും തുടക്കക്കാരായ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും ഇത് വളരെ പ്രധാനമാണ്. എഴുത്ത് എന്നത് കേവലം ഭംഗിയുള്ള വാചകങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കൽ മാത്രമല്ല; അത് സ്വന്തം ചിന്തകളെ രൂപപ്പെടുത്താനും, തെളിവുകൾ വിലയിരുത്താനും, സ്വന്തമായ ഒരു ശൈലി കണ്ടെത്തുന്നതിനുമുള്ള പ്രക്രിയയാണ്. ഈ കാര്യങ്ങളെല്ലാം എ.ഐ ചെയ്യുമ്പോൾ, അന്തിമ ഫലം മെച്ചപ്പെട്ടതായി തോന്നാമെങ്കിലും വ്യക്തിയുടെ സ്വന്തം പഠനം പരിമിതപ്പെടുന്നു.
കുടുംബങ്ങളും യുവാക്കളും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട മുന്നറിയിപ്പുകൾ ചാറ്റ്‌ബോട്ടുകളിലെ സംഭാഷണങ്ങളുടെ എണ്ണത്തേക്കാൾ ഉപരി ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലുണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങളാണ് പ്രധാനമായും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതെന്ന് ഡോ. നീരജ പറയുന്നു.
ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങൾ:
- ഉറക്കവും ജോലിയും കളഞ്ഞ് മണിക്കൂറുകളോളം എ.ഐയുമായി സംസാരിക്കുക
- കൂട്ടുകാരിൽ നിന്നും കുടുംബത്തിൽ നിന്നും താല്പര്യമുള്ള കാര്യങ്ങളിൽ നിന്നും ഉൾവലിയുക
- ചാറ്റ്‌ബോട്ട് ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയാതെ വരുമ്പോൾ അസ്വസ്ഥരാവുക
- സാധാരണ തീരുമാനങ്ങൾക്ക് പോലും എ.ഐയുടെ അനുമതി തേടുക
- സ്വന്തമായി വികാരങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ട് അനുഭവപ്പെടുക
തെറ്റായ ചിന്തകൾക്ക് എ.ഐ നൽകുന്ന പിന്തുണയും അപകടകരമാണ്. ആത്മഹത്യാപരമായ ചിന്തകൾക്കോ, തെറ്റായ ബന്ധങ്ങൾക്കോ എ.ഐയിൽ നിന്ന് പിന്തുണ ലഭിക്കുമ്പോൾ, വ്യക്തിക്ക് ശരിയായ സഹായം തേടാൻ കഴിയാതെ വരുന്നു. ചാറ്റ്‌ബോട്ടുകൾക്ക് മനുഷ്യരുടെ കൃത്യമായ വിലയിരുത്തലുകൾക്ക് പകരമാകാൻ കഴിയില്ല.
ഇന്ത്യൻ സാഹചര്യത്തിലെ പ്രാധാന്യം വലിയൊരു യുവ ഡിജിറ്റൽ ജനസംഖ്യയുള്ള ഇന്ത്യയിൽ മാനസികാരോഗ്യ വിദഗ്ദ്ധരുടെ കുറവുള്ളതിനാൽ ഈ വിഷയം വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. സഹായം തേടാൻ മടിക്കുന്നവർക്കും, വിദഗ്ദ്ധരെ കാണാൻ സാധിക്കാത്തവർക്കും എ.ഐ ഒരു തുടക്കമായി ഉപയോഗിക്കാം. എന്നാൽ ഒരു ചാറ്റ്‌ബോട്ടിന്റെ മറുപടി എത്ര ആശ്വാസം നൽകുന്നതാണെങ്കിലും അത് ശാസ്ത്രീയമായ ചികിത്സയ്ക്ക് പകരമാവില്ല.
മാധ്യമങ്ങൾ, വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ, മാനസികാരോഗ്യ വിദഗ്ദ്ധർ എന്നിവർ ചേർന്ന് ഇതിനെക്കുറിച്ച് ബോധവൽക്കരണം നൽകണമെന്ന് ഡോ. പരീഖ് പറയുന്നു. എ.ഐയുടെ ഗുണങ്ങളും പരിമിതികളും കുട്ടികൾക്ക് വ്യക്തമാക്കി കൊടുക്കണം. ഉപയോക്താക്കൾ വിഷമഘട്ടങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോൾ വിദഗ്ദ്ധരുടെ സഹായം ലഭ്യമാക്കാനുള്ള സംവിധാനം പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ ഒരുക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെടുന്നു.
എ.ഐയോട് അമിത ആശ്രിതത്വം കാണിക്കുന്ന ഒരാൾ എന്താണ് അതിൽ നിന്നും ആഗ്രഹിക്കുന്നത് എന്ന് മനസ്സിലാക്കുകയാണ് വേണ്ടതെന്ന് ഡോ. നീരജ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. കൂട്ട്, സമാധാനം, അല്ലെങ്കിൽ അഭിപ്രായപ്രകടനങ്ങൾ നേരിടാതെ സംസാരിക്കാനുള്ള അവസരം എന്നിവയാണോ അവർ തിരയുന്നത് എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
ലക്ഷ്യബോധത്തോടെ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ പഠനത്തിനും സർഗ്ഗാത്മകതയ്ക്കും എ.ഐ മികച്ചൊരു സഹായിയാണ്. സ്വതന്ത്രമായി ചിന്തിക്കുക, സ്‌ക്രീനിന് പുറത്തുള്ള ലോകവുമായി ബന്ധങ്ങൾ നിലനിർത്തുക, ആവശ്യമുള്ളപ്പോൾ വിദഗ്ദ്ധരുടെ സഹായം തേടുക എന്നിവയാണ് പ്രധാനം. മനുഷ്യരെ പരസ്പരം അടുപ്പിക്കാനാണ് എ.ഐ ഉപയോഗിക്കേണ്ടത്, അല്ലാതെ മനുഷ്യർ ഇനി ആവശ്യമില്ലെന്ന തോന്നൽ ഉണ്ടാക്കാനല്ല. തൽക്ഷണ മറുപടികളെ അറിവായോ, സാങ്കൽപ്പിക കൂട്ടുകളെ യഥാർത്ഥ ബന്ധങ്ങളായോ, സാങ്കേതിക സഹായത്തെ സ്വന്തം ചിന്താശേഷിയായോ തെറ്റിദ്ധരിക്കാതിരിക്കുകയാണ് നാം ചെയ്യേണ്ടത്.
