യാതൊരു ലക്ഷണങ്ങളുമില്ലാതെ ഒളിച്ചിരിക്കുന്ന ഹൃദ്രോഗം; തിരിച്ചറിയാൻ സിടി കാൽസ്യം സ്കോർ പരിശോധന!

ലിഖിതിന് 46 വയസ്സുള്ളപ്പോഴാണ് ഹൃദയാരോഗ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കലക്ഷണങ്ങളില്ലാതെ ഒളിച്ചിരിക്കുന്ന ഹൃദ്രോഗം; തിരിച്ചറിയാൻ സിടി കാൽസ്യം സ്കോർ പരിശോധന!ആദ്യമായി ഉണ്ടാകുന്നത്. നെഞ്ചുവേദനയോ ശ്വാസംമുട്ടലോ ഒന്നും തന്നെ അയാൾക്കില്ലായിരുന്നു. സാമാന്യം നന്നായി നടക്കാറുള്ള, പൊതുവെ നല്ല ആരോഗ്യമുള്ള ആളായിരുന്നു ലിഖിത്. എങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ അച്ഛന് 52-ാം വയസ്സിൽ ഹൃദയാഘാതം സംഭവിച്ചിരുന്നു. അതിനാൽ, ഓരോ തവണ കൊളസ്ട്രോൾ പരിശോധനാ ഫലത്തിൽ “ബോർഡർലൈൻ” (അല്പം ഉയർന്ന അളവ്) എന്ന് കാണുമ്പോഴും തനിക്കും ആ അവസ്ഥ വരുമോ എന്ന് ലിഖിത് ഭയന്നു.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ ആശങ്ക സ്വാഭാവികമാണ്. തുടക്കത്തിൽ പ്രത്യക്ഷമായ ലക്ഷണങ്ങളൊന്നും കാണിക്കാതെ തന്നെ കൊറോണറി ആർട്ടറി രോഗങ്ങൾ സാവധാനം വികസിച്ചേക്കാം. രോഗലക്ഷണങ്ങളായ നെഞ്ചുവേദനയോ ശ്വാസംമുട്ടലോ അനുഭവപ്പെടുമ്പോഴേക്കും ധമനികളിൽ കൊഴുപ്പ് അടിഞ്ഞുകൂടുന്ന ‘ആതെറോസ്ക്ലിറോസിസ്’ (Atherosclerosis) പ്രക്രിയ കുറെ മുന്നേറിയിട്ടുണ്ടാകും.

സി.ടി കാൽസ്യം സ്കാൻ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന കൊറോണറി ആർട്ടറി കാൽസ്യം (CAC) സ്കോർ പരിശോധനയിലൂടെ, ഹൃദയത്തിലേക്ക് രക്തമെത്തിക്കുന്ന ധമനികളിൽ അടിഞ്ഞുകൂടിയിട്ടുള്ള കൊഴുപ്പ് പാളികളിലെ കാൽസ്യത്തിന്റെ അളവ് കണ്ടെത്താനാകും. കളർ ഡൈകൾ ഉപയോഗിക്കാതെ നടത്തുന്ന ഒരു തരം ലളിതമായ സി.ടി സ്കാനാണിത്. കാലക്രമേണ ഇത്തരം കൊഴുപ്പ് പാളികളിൽ കാൽസ്യം അടിഞ്ഞുകൂടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. സ്കാൻ പരിശോധനയിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന ഈ തുകയെ ‘അഗാറ്റ്സ്റ്റൺ സ്കോർ’ (Agatston score) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. രോഗിയുടെ വയസ്സ്, കൊളസ്ട്രോൾ, രക്തസമ്മർദ്ദം, പ്രമേഹം, പുകവലി ശീലം, പാരമ്പര്യം എന്നിവയ്ക്കൊപ്പം ഈ സ്കോറും വിലയിരുത്തിയാണ് ഡോക്ടർമാർ നിഗമനത്തിലെത്തുന്നത്.

പരിശോധനയ്ക്കായി രോഗിയുടെ നെഞ്ചിൽ ഇ.സി.ജി സ്റ്റിക്കറുകൾ പതിപ്പിച്ച് ഹൃദയമിടിപ്പിന്റെ വേഗതയ്ക്കനുസരിച്ച് ചിത്രങ്ങൾ പകർത്തി എടുക്കുന്നു. സ്കാനിംഗ് സമയത്ത് രോഗിയോട് ശ്വാസം കുറച്ചുസമയത്തേക്ക് അടക്കിപ്പിടിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടും. തുടർന്ന് പ്രത്യേക സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ഉപയോഗിച്ച് ധമനികളിലെ കാൽസ്യത്തിന്റെ அளവും സാന്ദ്രതയും കണക്കാക്കുന്നു.

CAC സ്കോറുകൾ പ്രധാനമായും നാല് വിഭാഗങ്ങളായാണ് തിരിച്ചിരിക്കുന്നത്:

0 സ്കോർ എന്നാൽ ധമനികളിൽ കാൽസ്യം ഇല്ലെന്നാണ് അർത്ഥം. 1 മുതൽ 99 വരെയുള്ള സ്കോർ വളരെ ചെറിയ അളവിലുള്ള കാൽസ്യത്തെയും, 100 മുതൽ 399 വരെയുള്ള സ്കോർ മിതമായ അളവിലുള്ള കാൽസ്യത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. 400-ഓ അതിൽ കൂടുതലോ ഉള്ള സ്കോർ ധമനികളിൽ കൂടുതൽ കാൽസ്യം അടിഞ്ഞുകൂടിയിട്ടുണ്ട് എന്ന് കാണിക്കുന്നു.

ഇതൊരു കൃത്യമായ രോഗനിർണ്ണയ മാർഗ്ഗമല്ലെങ്കിലും, വ്യക്തിയുടെ അപകടസാധ്യത മനസ്സിലാക്കാൻ ഇത് സഹായിക്കും. സ്കോർ പൂജ്യമാണെന്നത് ആശ്വാസകരമാണെങ്കിലും, അത് ഹൃദ്രോഗ സാധ്യതയെ പൂർണ്ണമായി തള്ളിക്കളയുന്നില്ല. പ്രത്യേകിച്ച് ചെറുപ്പക്കാരിൽ കാൽസ്യം രൂപപ്പെടാത്ത കൊഴുപ്പ് പാളികൾ (Non-calcified plaque) ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

ലിഖിതിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഈ സ്കാൻ പരിശോധന നിർണ്ണായകമായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാൽസ്യം സ്കോർ 180 ആയിരുന്നു. ഇത് 100-399 വരെയുള്ള വിഭാഗത്തിൽ വരികയും, ധമനികളിൽ കൊഴുപ്പും കാൽസ്യവും അടിഞ്ഞുകൂടിയിട്ടുണ്ടെന്ന് വ്യക്തമാക്കുകയും ചെയ്തു. അച്ഛന്റെ ഹൃദ്രോഗ ചരിത്രം കൂടി കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ ഈ ഫലം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതായിരുന്നു. ഇത് ഡോക്ടർക്ക് കൊളസ്ട്രോൾ, രക്തസമ്മർദ്ദം തുടങ്ങിയ മറ്റ് കാര്യങ്ങളോടൊപ്പം ഈ വിവരവും ചേർത്തുവെച്ച് കൃത്യമായ മുൻകരുതലുകൾ എടുക്കാൻ സഹായകരമായി.

പരമ്പരാഗതമായി നോക്കുന്ന ആരോഗ്യ വിവരങ്ങൾക്കപ്പുറം രോഗസാധ്യത കൃത്യമായി പ്രവചിക്കാനും ഓരോ രോഗിക്കും അനുയോജ്യമായ ചികിത്സ നിശ്ചയിക്കാനും ഈ പരിശോധന സഹായിക്കുമെന്ന് ബാംഗ്ലൂർ ഇലക്ട്രോണിക് സിറ്റിയിലെ കാവേരി ഹോസ്പിറ്റൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് കാർഡിയോളജി ഡയറക്ടർ ഡോ. ഗണേഷ് നല്ലൂർ ഷിവു പറയുന്നു. കാൽസ്യം സ്കോർ എന്നത് ധമനികളിലെ തടസ്സം നേരിട്ട് കണ്ടെത്തുന്ന പരിശോധനയല്ല, മറിച്ച് ഭാവിയിലെ ഹൃദ്രോഗ സാധ്യത കണക്കാക്കുന്ന ഒരു മാർഗ്ഗമാണ്.

സ്കാൻ എപ്പോഴാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉപകാരപ്പെടുന്നത്?

ധമനികളിൽ കാൽസ്യം ഉണ്ടോ എന്ന് അറിയാൻ വേണ്ടി മാത്രം ഡോക്ടർമാർ സാധാരണയായി ഈ സ്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കാറില്ല. ഒരു വ്യക്തിയുടെ ഹൃദ്രോഗ സാധ്യത ലളിതമായ പരിശോധനകളിലൂടെ മുന്നേ വിലയിരുത്തിയിട്ടുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിലാണ് ഇത് കൂടുതൽ പ്രയോജനപ്പെടുന്നത്. ഇടത്തരം ഹൃദ്രോഗ സാധ്യതയുള്ളവരിൽ (Borderline or intermediate risk) തുടർന്നുള്ള ചികിത്സ തീരുമാനിക്കാൻ സി.എ.സി സ്കാൻ സഹായിക്കും. ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ 40 വയസ്സിന് മുകളിലുള്ള പുരുഷന്മാർക്കും 45 വയസ്സിന് മുകളിലുള്ള സ്ത്രീകൾക്കും ഈ സ്കാൻ പരിഗണിക്കാറുണ്ട്. കുടുംബത്തിൽ നേരത്തെയുണ്ടായ ഹൃദ്രോഗ ചരിത്രം, ഉയർന്ന കൊളസ്ട്രോൾ, പ്രമേഹം, ഉയർന്ന രക്തസമ്മർദ്ദം, പുകവലി എന്നിവയെല്ലാം അപകടസാധ്യത കൂട്ടുന്ന ഘടകങ്ങളാണ്. എന്നാൽ ഇവയുള്ള എല്ലാവർക്കും ഈ സ്കാൻ നിർബന്ധമല്ല.

പോസിറ്റീവായ കാൽസ്യം സ്കോർ ഡോക്ടർമാർക്ക് ചീത്ത കൊളസ്ട്രോളിന്റെ (LDL) ചികിത്സ നിശ്ചയിക്കാൻ സഹായകരമാണ്. കാൽസ്യം സ്കോർ ഉള്ള എല്ലാവർക്കും കൊളസ്ട്രോളിന്റെ അളവ് ഒരേപോലെ ആയിരിക്കണം എന്നില്ല. കാൽസ്യത്തിന്റെ അളവും വ്യക്തിയുടെ പൊതുവായ ആരോഗ്യസാധ്യതകളും അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് കൊളസ്ട്രോൾ മരുന്നുകൾ തുടങ്ങണമോ, മാറ്റണമോ എന്ന് ഡോക്ടർമാർ തീരുമാനിക്കുന്നത്.

പരിശോധനയ്ക്ക് ശേഷമുള്ള നടപടികൾ:

ഉയർന്ന കാൽസ്യം സ്കോർ കണ്ടാൽ, വ്യക്തിയുടെ ആരോഗ്യസ്ഥിതി അനുസരിച്ച് കൃത്യമായ നിരീക്ഷണം, ജീവിതശൈലി മാറ്റങ്ങൾ, മരുന്നുകൾ അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ പരിശോധനകൾ എന്നിവയാണ് അടുത്ത ഘട്ടങ്ങൾ. ഈ പരിശോധനാഫലം മനസ്സിലാക്കി അതനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുക എന്നതാണ് പ്രധാനം. ബാംഗ്ലൂരിലെ കാവേരി ഹോസ്പിറ്റലിൽ വിദഗ്ദ്ധരായ കാർഡിയോളജിസ്റ്റുകളുടെയും സർജന്മാരുടെയും സേവനം ലഭ്യമാണ്.

മറ്റൊരു കേസ്:

58 കാരിയായ ലക്ഷ്മിക്ക് വേറൊരു ആശങ്കയായിരുന്നു. ആർത്തവവിരാമത്തിന് ശേഷം അസ്ഥികളുടെ ആരോഗ്യത്തിനായി ഡോക്ടർ അവർക്ക് കാൽസ്യം ഗുളികകൾ നിർദ്ദേശിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ കാൽസ്യം കഴിക്കുന്നത് ഹൃദയത്തിൽ തടസ്സങ്ങളുണ്ടാക്കുമെന്ന് ഒരു ബന്ധു പറഞ്ഞതോടെ, ദിവസവും കഴിക്കുന്ന ഈ ഗുളികകൾ ധമനികളിൽ കാൽസ്യം അടിയാൻ കാരണമാകുമോ എന്ന് അവർ ഭയന്നു.

എന്നാൽ, സി.എ.സി സ്കാനിൽ കാണുന്ന കാൽസ്യം നമ്മൾ കഴിക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൽ നിന്നോ ഗുളികകളിൽ നിന്നോ നേരിട്ട് ധമനികളിൽ അടിയുന്നതല്ലെന്നും, അത് ധമനികളിലെ കൊഴുപ്പ് പാളികൾക്കുള്ളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങൾ മൂലമാണെന്നും ഡോ. ഗണേഷ് നല്ലൂർ ഷിവു വ്യക്തമാക്കി. എങ്കിലും, എല്ലാവർക്കും കാൽസ്യം ഗുളികകൾ ആവശ്യമില്ലാത്തതിനാൽ, ഡോക്ടറുടെ ഉപദേശപ്രകാരം മാത്രം അവയുടെ അളവും ഉപയോഗിക്കേണ്ട സമയവും തീരുമാനിക്കുക. ഹൃദയത്തിൽ കാൽസ്യം അടിയുമെന്ന ഭയം കാരണം സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരം ഗുളികകൾ കഴിക്കുന്നത് നിർത്തരുത്.

സ്കാനിന് കണ്ടെത്താൻ കഴിയാത്ത കാര്യങ്ങൾ:

സി.എ.സി സ്കോർ എന്നത് കാൽസ്യം അടിഞ്ഞുകൂടിയ കൊഴുപ്പ് പാളികളെ മാത്രമാണ് അളക്കുന്നത്. സ്കോർ പൂജ്യമായ ആളുകളിലും കാൽസ്യം അടിയാത്ത സാധാരണ കൊഴുപ്പ് പാളികൾ ഉണ്ടാകാം. അതേസമയം, ഉയർന്ന സ്കോർ ധമനികളിൽ കാൽസ്യത്തിന്റെ സാന്നിധ്യവും ഹൃദ്രോഗ സാധ്യതയും കാണിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ധമനികളിൽ രക്തയോട്ടം തടസ്സപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ എന്ന് ഈ സ്കാൻ വഴി മാത്രം പറയാനാവില്ല.

ഹൃദ്രോഗ ലക്ഷണങ്ങളുള്ളവർ ഈ സ്കാൻ മാത്രം ചെയ്ത് തൃപ്തിപ്പെടരുത്. രോഗിയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് അനുയോജ്യമായ മറ്റ് പരിശോധനകളാണ് ഡോക്ടർമാർ നിർദ്ദേശിക്കുക.

അടിയന്തിര പരിചരണം എപ്പോൾ തേടണം?

ഇതൊരു മുൻകരുതൽ പരിശോധന മാത്രമാണ്. അതിനാൽ ഹൃദയാഘാത ലക്ഷണങ്ങൾ കാണുമ്പോൾ ഈ സ്കാനിനായി സമയം കളയരുത്. നെഞ്ചുവേദനയോ അമർത്തലോ, കൈ, താടി, മുതുക് എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് പടരുന്ന വേദന, പെട്ടെന്നുണ്ടാകുന്ന ശ്വാസംമുട്ടൽ, തണുത്ത വേർപ്പ്, തലകറങ്ങി വീഴൽ എന്നിവ ഹൃദയാഘാതത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാകാം. ഇവ കണ്ടാൽ ഉടൻ തന്നെ അടിയന്തിര വൈദ്യസഹായം തേടണം.

സി.എ.സി സ്കോറിന് ഭാവിയിൽ എന്ത് സംഭവിക്കുമെന്ന് കൃത്യമായി പ്രവചിക്കാനോ ധമനികളിൽ തടസ്സമുണ്ടോ എന്ന് പൂർണ്ണമായി പറയാനോ കഴിയില്ല. എന്നാൽ, പുറമെ ലക്ഷണങ്ങളില്ലാത്ത കാൽസ്യം അടിഞ്ഞുകൂടൽ കണ്ടെത്താനും, രോഗസാധ്യതയുള്ളവർക്ക് കൃത്യമായ മുൻകരുതലുകൾ എടുക്കാനും ഈ പരിശോധന സഹായിക്കും.