1919 ഏപ്രിലിൽ ജാലിയൻവാലാബാഗ് കൂട്ടക്കൊല നടന്നതിന്റെ പിറ്റേന്ന് രാവിലെ, പതിനൊന്നുകാരനായ ഒരു സ്കൂൾ വിദ്യാർത്ഥി അമൃതസറിലെ ആ രക്തക്കളത്തിലേക്ക് നടന്നെത്തി. കൊല്ലപ്പെട്ടവരുടെ ചോര വീണ് കുതിർന്ന കുറച്ച് മണ്ണ് അവൻ വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയെന്ന് കുടുംബാംഗങ്ങൾ പറയുന്നു. ഉണങ്ങാത്ത ഒരു വലിയ മുറിവിന്റെ ഓർമ്മയായി വർഷങ്ങളോളം അവനത് സൂക്ഷിച്ചുവെച്ചു. ആൺകുട്ടി മറ്റാരുമല്ല, ഭഗത് സിംഗ് ആയിരുന്നു. പത്ത് വർഷത്തിനുള്ളിൽ, വെറും ഇരുപത്തിമൂന്നാം വയസ്സിൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ തൂക്കിലേറ്റിയപ്പോഴേക്കും ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിലെ ഏറ്റവും ഭയരഹിതനായ പോരാളിയായി അവൻ മാറിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു.
1907 സെപ്റ്റംബർ 28-ന് ഇന്നത്തെ പാക്കിസ്ഥാനിലുള്ള പഞ്ചാബിലെ ലയാൾപൂർ ജില്ലയിലുള്ള ബംഗ ഗ്രാമത്തിലാണ് ഭഗത് സിംഗ് ജനിച്ചത്. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ പ്രതിരോധം രക്തത്തിൽ അലിഞ്ഞുചേർന്ന ഒരു കുടുംബത്തിലായിരുന്നു അവന്റെ ജനനം. അവൻ ജനിച്ച ദിവസം തന്നെ പിതാവ് കിഷൻ സിംഗും അമ്മാവന്മാരും രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ പേരിൽ ജയിലിലായിരുന്നു. അമ്മാവനായ അജിത് സിംഗ് വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനമായ ഗദർ പാർട്ടിയുടെ പ്രമുഖ നേതാവുമായിരുന്നു. ഇത്തരം മനുഷ്യർക്കിടയിൽ വളർന്ന ആ കുട്ടിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ജയിൽവാസം ഭയപ്പെടേണ്ട ഒന്നായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് ഒരു പോരാട്ടത്തിന്റെ അടയാളമായിരുന്നു. സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യ എന്ന ആശയം അവൻ സ്വീകരിച്ചത് തന്റെ കുടുംബത്തിൽ നിന്നായിരുന്നു.
ചെറുപ്പത്തിൽ ലാഹോറിലെ നാഷണൽ കോളേജിൽ പഠിച്ച ഭഗത് സിംഗ്, നൗജവാൻ ഭാരത് സഭയിൽ സജീവമാകുകയും ഹിന്ദുസ്ഥാൻ സോഷ്യലിസ്റ്റ് റിപ്പബ്ലിക്കൻ അസോസിയേഷനിൽ ചേരുകയും ചെയ്തു. 1928-ൽ മുതിർന്ന നേതാവായ ലാ ലാ ലജ്പത് റായ് ഒരു പ്രതിഷേധത്തിനിടെ പൊലീസിന്റെ ലാത്തിച്ചാർജിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടതാണ് ഭഗത് സിംഗിന്റെ ജീവിതത്തിൽ വഴിത്തിരിവായത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തിന് പകരം വീട്ടാൻ ഭഗത് സിംഗും കൂട്ടുകാരും തീരുമാനിച്ചു. ആ വർഷം ഡിസംബറിൽ, ആളെ മാറിപ്പോയതിനെ തുടർന്ന് അവർ ജോൺ സോണ്ടേഴ്സ് എന്ന ബ്രിട്ടീഷ് പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനെ വെടിവെച്ചു കൊന്നു. തുടർന്നുണ്ടായ തിരച്ചിലിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ ഭഗത് സിംഗ് തന്റെ മുടിയും താടിയും മുറിച്ചു. സിഖ് മതവിശ്വാസത്തിന്റെ ബാഹ്യമായ അടയാളങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കാൻ അവൻ തയ്യാറായത്, സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് വേണ്ടി അവൻ നൽകിയ വലിയ ത്യാഗത്തിന്റെ തെളിവായിരുന്നു.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ പ്രവർത്തനം പലപ്പോഴും തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 1929 ഏപ്രിൽ 8-ന് ഡൽഹിയിലെ സെൻട്രൽ ലെജിസ്ലേറ്റീവ് അസംബ്ലിയുടെ ആളൊഴിഞ്ഞ ബെഞ്ചുകളിലേക്ക് ഭഗത് സിംഗും ബടുകേശ്വർ ദത്തും ചേർന്ന് ആർക്കും അപായമുണ്ടാക്കാത്ത കുറഞ്ഞ ശേഷിയുള്ള രണ്ട് ബോംബുകൾ എറിഞ്ഞു. അവർ സഭയിലേക്ക് ലഘുലേഖകൾ എറിയുകയും ‘ഇൻക്വിലാബ് സിന്ദാബാദ്’ എന്ന് മുദ്രാവാക്യം വിളിക്കുകയും ചെയ്തു. ഓടി രക്ഷപ്പെടുന്നതിന് പകരം, അറസ്റ്റ് വരിക്കാൻ അവർ അവിടെത്തന്നെ നിലയുറപ്പിച്ചു. ആരെയും കൊല്ലുകയായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് രാജ്യത്തിന്റെ ശബ്ദം കേൾപ്പിക്കാനുള്ള ഒരു വേദിയൊരുക്കുകയായിരുന്നു അവരുടെ ലക്ഷ്യം. പൂർണ്ണ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് വേണ്ടി വാദിക്കാനുള്ള ഒരു വേദിയായി വിചാരണയെ മാറ്റാൻ ഭഗത് സിംഗ് ആഗ്രഹിച്ചു. പിന്നീട് കോടതിമുറിയെയും രാഷ്ട്രീയ തടവുകാരുടെ അവകാശങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള നീണ്ട നിരാഹാര സമരത്തെയും അദ്ദേഹം അതിനായി ഉപയോഗിച്ചു.
1931 മാർച്ച് 23-ന് വൈകുന്നേരം, നിശ്ചയിച്ചതിലും നേരത്തെ അതീവ രഹസ്യമായി ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഭഗത് സിംഗിനെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഖാക്കളായ രാജ്ഗുരുവിനെയും സുഖ്ദേവിനെയും ലാഹോർ സെൻട്രൽ ജയിലിൽ തൂക്കിലേറ്റി. വെറും ഇരുപത്തിമൂന്ന് വയസ്സ് മാത്രമായിരുന്നു അന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് പ്രായം. രക്ഷപ്പെടാനുള്ള എല്ലാ വഴികളും അദ്ദേഹം നിരസിച്ചു; മാപ്പപേക്ഷിക്കാൻ തയ്യാറാകാതെ, തന്റെ വധശിക്ഷയെ രാജ്യത്തിന് മുന്നിലെ അവസാന വാദമായി അദ്ദേഹം മാറ്റി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭയമില്ലായ്മ ഭയത്തിന്റെ അഭാവമായിരുന്നില്ല. ചെറുപ്പത്തിലേ എടുത്ത തീരുമാനമായിരുന്നു അത്; ജീവിച്ചിരിക്കുന്നതിനേക്കാൾ പ്രധാനം ചില ആശയങ്ങളാണെന്ന ബോധ്യം അദ്ദേഹം അവസാന നിമിഷം വരെ കാത്തുസൂക്ഷിച്ചു. ജാലിയൻവാലാബാഗിലെ ചോര പുരണ്ട മണ്ണുമായി അന്ന് വീട്ടിലേക്ക് നടന്ന ആ ചെറുപ്പക്കാരൻ, ഒടുവിൽ രാജ്യത്തിന്റെ ഓർമ്മകളിൽ എന്നും നിലനിൽക്കുന്ന വലിയൊരു വിപ്ലവത്തിന്റെ അടയാളമായി മാറി.
