മറ്റേതെങ്കിലും രാജ്യത്തേക്ക് യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട രേഖകളിൽ ഒന്നാണ് പാസ്പോർട്ട്. ഇത് നിങ്ങളുടെ ഐഡന്റിറ്റി സ്ഥാപിക്കുക മാത്രമല്ല, നിങ്ങൾ ഏത് രാജ്യക്കാരനാണെന്ന് തെളിയിക്കുന്നതിനുള്ള തെളിവായും പ്രവർത്തിക്കും. ഇന്ത്യയ്ക്ക് പുറത്തുള്ള ഏതെങ്കിലും വിദേശ രാജ്യത്തേക്ക് യാത്ര ചെയ്യേണ്ടിവന്നാൽ, നിങ്ങളുടെ കൈവശം ഒരു പാസ്പോർട്ട് ഉണ്ടായിരിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്.
1967 ലെ ഇന്ത്യന് പാസ്പോർട്ട് ആക്ട് പ്രകാരം പാസ്പോർട്ട് നൽകുന്നതിനുള്ള അധികാരം വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിനാണ് (MEA). യാത്രയുടെ ഉദ്ദേശ്യം, പ്രൊഫഷണൽ പശ്ചാത്തലം അല്ലെങ്കിൽ സർക്കാർ സേവനം എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ച്, ഇന്ത്യൻ പാസ്പോർട്ടുകൾ വ്യത്യസ്ത വിഭാഗങ്ങളിൽ ലഭ്യമാണ്. ഈ പാസ്പോർട്ടുകളെ അവയുടെ കവർ നിറങ്ങൾ കൊണ്ട് വേർതിരിച്ചിരിക്കുന്നു.
എല്ലാ ഇന്ത്യൻ പാസ്പോർട്ട്കൾക്കും ഒരേ നിറമല്ല. ഇന്ത്യൻ പാസ്പോർട്ട് യാത്രികർക്ക് അനുവദിക്കാറുള്ളത് നാല് നിറങ്ങളിലാണ്. സാധാരണ യാത്രികർ, സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർ, അടിയന്തര യാത്രികർ, നയതന്ത്രജ്ഞര് എന്നിങ്ങനെ നാല് വിഭാഗങ്ങളിലെ യാത്രികർക്ക് വ്യത്യസ്ത നിരത്തിലുള്ള പാസ്പോർട്ട് ആണ് നൽകുന്നത്. സുരക്ഷയും സ്വകാര്യതയും കാര്യക്ഷമതയും വര്ധിപ്പിക്കണമെന്ന ലക്ഷ്യത്തില് പാസ്പോര്ട്ട് നിയമങ്ങളിലും അടുത്തിടെ മാറ്റം കൊണ്ടുവന്നിരുന്നു.
1. സാധാരണ പാസ്പോർട്ട് (നീല കവർ)
- ആർക്കുവേണ്ടി: ഏതൊരു സാധാരണ ഇന്ത്യൻ പൗരനും ഈ പാസ്പോർട്ട് നൽകുന്നു.
- ഉദ്ദേശ്യം: വിനോദസഞ്ചാരം, വിദ്യാഭ്യാസം, അല്ലെങ്കിൽ ബിസിനസ്സ് ആവശ്യങ്ങൾക്കായി വിദേശത്തേക്ക് യാത്ര ചെയ്യുന്നതിന്.
- മറ്റ് വിവരങ്ങൾ: ഈ പാസ്പോർട്ട് ടൈപ്പ് പി പാസ്പോർട്ട് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു; ഇതിന്റെ കവർ കടും നീല നിറമാണ്. പേര്, ജനനത്തീയതി, ഫോട്ടോ, മറ്റ് വ്യക്തിഗത വിവരങ്ങൾ എന്നിവ പോലുള്ള അത്യാവശ്യ തിരിച്ചറിയൽ വിവരങ്ങൾ ഇതിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
2. ഔദ്യോഗിക പാസ്പോർട്ട് (വെള്ള കവർ)
- ആർക്കുവേണ്ടി: ഔദ്യോഗിക ഡ്യൂട്ടിക്ക് ഇന്ത്യയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന സർക്കാർ ജീവനക്കാർക്ക് ഈ പാസ്പോർട്ട് നൽകുന്നു.
- മറ്റ് വിവരങ്ങൾ: ഈ പാസ്പോർട്ട് ടൈപ്പ് എസ് (സർവീസ്) പാസ്പോർട്ട് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, ഇത് പ്രത്യേക ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് മാത്രമേ നൽകുകയുള്ളൂ. ഇത്തരത്തിലുള്ള പാസ്പോര്ട്ട് അനുവദിക്കുന്നതിന് അതാത് സര്ക്കാര് വകുപ്പുകളുടെ അനുമതി ലഭിക്കണം. ഔദ്യോഗിക ചുമതലയുടെ കാലാവധി വരെ മാത്രമാണ് ഇത്തരത്തിലുള്ള പാസ്പോര്ട്ടുകള്ക്ക് നിയമസാധുത ലഭിക്കൂ.
- പ്രത്യേകാനുകൂല്യങ്ങൾ: ഈ പാസ്പോർട്ട് പ്രത്യേകാനുകൂല്യങ്ങൾ നൽകുന്നു, ഇത് കൈവശമുള്ളവർക്ക് ഔദ്യോഗിക ആവശ്യങ്ങൾക്കായി വിദേശത്തേക്ക് യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ ചില ഒഴിവാക്കലുകളും ആനുകൂല്യങ്ങളും ലഭിക്കും.
3. നയതന്ത്ര പാസ്പോർട്ട് (മെറൂൺ കവർ)
- ആർക്കുവേണ്ടി: മുതിർന്ന സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർ, നയതന്ത്രജ്ഞർ, ഇന്ത്യൻ ഫോറിൻ സർവീസ് (IFS) ഓഫീസർമാർ എന്നിവർക്ക് ഈ പാസ്പോർട്ട് നൽകുന്നു. വിദേശകാര്യമന്ത്രാലത്തില് നിന്നും പ്രത്യേക കത്തുണ്ടെങ്കില് മാത്രമാണ് ഇത്തരത്തിലുള്ള ഡിപ്ലോമാറ്റിക് പാസ്പോര്ട്ടുകള് അനുവദിക്കൂ.
- പ്രത്യേകാനുകൂല്യങ്ങൾ: ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിശേഷാധികാരമുള്ള പാസ്പോർട്ടായി ഇത് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. നിരവധി രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് വിസ രഹിത യാത്ര, ഇമിഗ്രേഷൻ ക്ലിയറൻസിൽ മുൻഗണന തുടങ്ങിയ നിരവധി ആനുകൂല്യങ്ങൾ ഇത് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.
- യോഗ്യത: വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിലെ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥർ, IFS ഉദ്യോഗസ്ഥർ, നയതന്ത്ര ദൗത്യങ്ങളിലെ IAS/IPS ഉദ്യോഗസ്ഥർ, കൂടാതെ അവരുടെ ആശ്രിതർ എന്നിവർക്ക്.
4. ഓറഞ്ച് പാസ്പോർട്ട് (ECR വിഭാഗം)
- ആർക്കുവേണ്ടി: 10-ാം ക്ലാസിന് അപ്പുറം പഠിച്ചിട്ടില്ലാത്തതോ അല്ലെങ്കിൽ എമിഗ്രേഷൻ ചെക്ക് ആവശ്യമുണ്ട് (ECR) എന്ന വിഭാഗത്തിൽ അപേക്ഷിക്കുന്നതോ ആയ പൗരന്മാർക്ക് ഈ പാസ്പോർട്ട് നൽകുന്നു.
- ഉദ്ദേശ്യം: ഈ തരം പാസ്പോർട്ട് 2018-ൽ ആണ് അവതരിപ്പിച്ചത്. ജോലി ആവശ്യങ്ങൾക്കായി വിദേശത്തേക്ക് പോകുന്നതിന് മുമ്പ് പ്രത്യേക ക്ലിയറൻസ് ആവശ്യമായി വരുന്ന വ്യക്തികളെ എമിഗ്രേഷൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് എളുപ്പത്തിൽ തിരിച്ചറിയാൻ ഈ പാസ്പോർട്ടുകൾ സഹായിക്കും.
- പ്രത്യേകത: സാധാരണ പാസ്പോർട്ടുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ഓറഞ്ച് പാസ്പോർട്ടിന്റെ പിൻ പേജിൽ ഉടമയുടെ സ്ഥിരമായ വിലാസമോ പിതാവിന്റെ പേരോ അടങ്ങിയിരിക്കില്ല.
