രാജസ്ഥാനിലെ തെക്കൻ ജില്ലയായ ബൻസ്വാര ഇപ്പോൾ സ്വർണ്ണത്തിന്റെ പുതിയൊരു കേന്ദ്രമായി മാറാൻ ഒരുങ്ങുന്നു. ഘന്റോലിലെ ജഗ്പുരയ്ക്കും ഭുകിയയ്ക്കും ശേഷം, ഇപ്പോൾ കങ്കാരിയയിലും സ്വർണ്ണ ഖനനം തുടങ്ങാനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ നടക്കുന്നു. ഇവിടെ നടത്തിയ പ്രാഥമിക സർവേകളിൽ ഏകദേശം 3 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ പ്രദേശത്ത് സ്വർണ്ണ അയിരിന്റെ സാന്നിധ്യം കണ്ടെത്തി.
ഖനന വകുപ്പ് പര്യവേക്ഷണത്തിനായി ടെൻഡറുകൾ ക്ഷണിച്ചിരുന്നു, എന്നാൽ സാങ്കേതിക കാരണങ്ങളാൽ അവ റദ്ദാക്കി. ഉടൻ തന്നെ പുതിയ ടെൻഡറുകൾ പുറത്തിറക്കുമെന്നും അതുവഴി ഇവിടെയും ഖനനം തുടങ്ങുമെന്നും ഉദ്യോഗസ്ഥർ കരുതുന്നു. ഖനനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അന്തിമ തീരുമാനങ്ങൾ വകുപ്പ് ആസ്ഥാനത്ത് വെച്ച് എടുക്കുമെന്ന് ഖനന എഞ്ചിനീയർ ഗൗരവ് മീണ പറഞ്ഞു.
എന്താണ് പര്യവേക്ഷണം (Exploration)?
ഖനനം തുടങ്ങുന്നതിനു മുൻപ്, ധാതു നിക്ഷേപത്തിന്റെ കൃത്യമായ അവസ്ഥ മനസ്സിലാക്കാൻ പര്യവേക്ഷണം എന്ന പ്രക്രിയ നടത്തുന്നു. ഇതിൽ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സർവേകൾ, മണ്ണ്, വെള്ളം, പാറകൾ എന്നിവയുടെ സാമ്പിളുകൾ പരിശോധിക്കൽ, കൂടാതെ ഉപഗ്രഹ, വ്യോമ ചിത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഭൂമി പഠിക്കൽ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ആവശ്യമെങ്കിൽ, ഭൂമിക്കടിയിൽ നിന്ന് കോർ സാമ്പിളുകൾ എടുക്കുന്നതിനായി ഡ്രില്ലിങ് നടത്തുകയും അവ ലബോറട്ടറികളിൽ പരിശോധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ രീതികൾ ധാതുവിന്റെ അളവ്, ഗുണമേന്മ, ആഴം എന്നിവ കൃത്യമായി കണക്കാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
ഖനന ലൈസൻസിനായി കാത്തിരിക്കുന്നു
ബൻസ്വാര ജില്ലയിലെ സ്വർണ്ണ നിക്ഷേപങ്ങൾ 1990-91 കാലഘട്ടത്തിലെ ഒരു സർവേയിലാണ് ആദ്യമായി കണ്ടെത്തിയത്. ജഗ്പുര-ഭുകിയ പ്രദേശത്തെ ഏകദേശം 10 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന കരുതൽ ശേഖരം കണക്കിലെടുത്ത്, സർക്കാർ ഖനന ലൈസൻസ് നൽകാനുള്ള നടപടികൾ ആരംഭിച്ചു. ഖനിയിൽ 113.52 ദശലക്ഷം ടൺ സ്വർണ്ണ അയിര് ഉണ്ടെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഈ പ്രദേശത്ത് ഏകദേശം 120 ടൺ സ്വർണ്ണം ഉണ്ടാകാമെന്നും അത് ആയിരക്കണക്കിന് കോടി രൂപയുടെ വരുമാനം ഉണ്ടാക്കുമെന്നും വിദഗ്ദ്ധർ പറയുന്നു. ടെൻഡറിലൂടെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഖനന കമ്പനി ലൈസൻസിനായി 170 കോടി രൂപ സർക്കാരിൽ ഇതിനകം നിക്ഷേപിച്ചു കഴിഞ്ഞു,. ഇപ്പോൾ അന്തിമ അനുമതിക്കായി കാത്തിരിക്കുകയാണ്.
സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വരുമാനത്തിന് ഖനി നിർണായകമാണ്, കാരണം അടുത്ത 50 വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഇത് ഒരു ലക്ഷം കോടി രൂപ വരുമാനം നേടുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. സ്വർണ്ണത്തിന് പുറമേ, ഈ മേഖലയിൽ 1.74 ലക്ഷം ടണ്ണിലധികം ചെമ്പ്, 9,700 ടണ്ണിൽ കൂടുതൽ നിക്കലും 13,500 ടണ്ണിൽ കൂടുതൽ കൊബാളും ഉണ്ടെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
രാജസ്ഥാനും ആദിവാസി മേഖലകൾക്കും വലിയ ഉത്തേജനം
സ്വർണ്ണ ഖനന പദ്ധതി ബൻസ്വാരയിലെ ആദിവാസി മേഖലയ്ക്ക് ഒരു വലിയ അവസരമായാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ഈ ഖനികൾ സർക്കാരിന് കൂടുതൽ വരുമാനം നേടിക്കൊടുക്കുകയും പ്രാദേശിക യുവജനങ്ങൾക്കായി പുതിയ തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യും. ഖനന ജോലികൾ ആരംഭിക്കുന്നതോടെ മറ്റ് പല കമ്പനികളും ചെറുകിട വ്യവസായങ്ങളും ഈ മേഖലയിലേക്ക് വരാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇത് പ്രാദേശിക സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ വളർച്ചയെ സഹായിക്കും. കർണാടകയ്ക്കും ആന്ധ്രാപ്രദേശിനും ശേഷം രാജസ്ഥാൻ ഉടൻ തന്നെ ഇന്ത്യയിലെ മുൻനിര സ്വർണ്ണ ഉത്പാദന സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഒന്നായി മാറുമെന്ന് വിദഗ്ദ്ധർ കരുതുന്നു. ഖനനം ആരംഭിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ, ഈ മേഖലയിൽ പുതിയ വ്യവസായങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കാനും സാധ്യതയുണ്ട്.
