ലോകത്ത് തപാൽ സംവിധാനം നൽകിയ ആദ്യകാല സംഭാവനകളെ ആദരിക്കുന്നതിനായി എല്ലാ വർഷവും ഒക്ടോബർ 9 ന് ലോകമെമ്പാടും അന്താരാഷ്ട്ര തപാൽ ദിനം ആഘോഷിക്കുന്നു. 1874ൽ സ്വിറ്റ്സർലൻഡിൽ വെച്ച് യൂണിവേഴ്സൽ പോസ്റ്റൽ യൂണിയൻ (UPU) രൂപീകരിച്ചതിന്റെ വാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ചാണ് എല്ലാ വർഷവും ഒക്ടോബർ 9 ന് ലോക തപാൽ ദിനം ആഘോഷിക്കുന്നത്. എന്നാൽ, ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ പോസ്റ്റ് ഓഫീസ് എവിടെയാണ് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതെന്ന് നിങ്ങൾക്കറിയാമോ?
1764 ൽ ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ പോസ്റ്റ് ഓഫീസ് സ്ഥാപിച്ചത് എവിടെ?
ഇന്ത്യയുടെ വൈവിധ്യമാർന്ന തപാൽ ചരിത്രം 250 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ആരംഭിക്കുന്നു. 1764 ൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി ഇന്ത്യയിൽ സ്ഥാപിച്ച ആദ്യത്തെ പോസ്റ്റ് ഓഫീസ് നിലവിലെ മുംബൈ നഗരത്തിലായിരുന്നു. Postalmuseum.org അനുസരിച്ച്, 1764 നും 1766 നും ഇടയിൽ ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി ആദ്യമായി മുംബൈ, ചെന്നൈ, കൊൽക്കത്ത എന്നിവിടങ്ങളിൽ പോസ്റ്റ് ഓഫീസുകൾ സ്ഥാപിച്ചു.
ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ ജീവനക്കാർക്ക് വേണ്ടിയാണ് മുംബൈ പോസ്റ്റ് ഓഫീസ് ആദ്യം സ്ഥാപിച്ചത്. പിന്നീട് ഇത് പൊതു ഉപയോഗത്തിനായി തുറന്നുനൽകി. ഇതാണ് ഇന്ത്യയുടെ വിപുലമായ തപാൽ സംവിധാനത്തിന് അടിത്തറയായത്. കാലക്രമേണ, തപാൽ സംവിധാനം ഗ്രാമങ്ങളിലേക്കും നഗരപ്രദേശങ്ങളിലേക്കും എത്തിച്ചേരുകയും രാജ്യത്തെ മുഴുവനായി പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇന്ന് ഇന്ത്യ പോസ്റ്റ് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ തപാൽ ശൃംഖലയാണ്. രാജ്യത്തുടനീളമായി 1,64,999 പോസ്റ്റ് ഓഫീസുകളുണ്ട്, അതിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഗ്രാമീണ മേഖലകളിലാണ്. ഇന്ത്യൻ തപാൽ ശൃംഖല കത്ത് കൈമാറുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല , ബാങ്കിംഗ് സേവനങ്ങൾ, ഇൻഷുറൻസ്, ഇ-കൊമേഴ്സ് പാഴ്സൽ ഡെലിവറി തുടങ്ങി നിരവധി ആധുനിക തപാൽ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നുണ്ട്.
കുതിര വണ്ടിയിൽ തപാൽ എത്തിച്ചിരുന്ന കാലഘട്ടം മുതൽ ആധുനിക യുഗത്തിലെ ഡിജിറ്റൽ ട്രാക്കിംഗ് സംവിധാനങ്ങൾ വരെയുള്ള ഇന്ത്യൻ തപാൽ സംവിധാനത്തിന്റെ വളർച്ചയെ ഇന്ത്യയുടെ തപാൽ സേവനങ്ങളുടെ സുപ്രധാന ചരിത്രം എടുത്തു കാണിക്കുന്നു. ആശയവിനിമയത്തിന്റെ പുതിയ വഴികളുമായി സാങ്കേതികവിദ്യ നിരന്തരം വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. തപാൽ സേവനങ്ങളുടെ ഡിജിറ്റലൈസേഷൻ ഇപ്പോഴും പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നതാണ്. കാരണം അവ വിശ്വസനീയവും എല്ലാവരെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതും സർക്കാർ പിന്തുണയുള്ളതുമാണ്.
