ഇന്ത്യയുടെ അയൽരാജ്യമായ നേപ്പാളിൽ സമൂഹമാധ്യമങ്ങള് നിരോധിച്ചതിനെത്തുടര്ന്നു വിദ്യാര്ഥികളുടെയും യുവാക്കളുടെയും നേതൃത്വത്തില് നടന്ന അക്രമാസക്തമായ പ്രക്ഷോഭത്തെത്തുടര്ന്നു പ്രധാനമന്ത്രി കെ.പി. ശര്മ ഒലിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സര്ക്കാര് രാജിവച്ചിരുന്നു. ഇടക്കാല പ്രധാനമന്ത്രിയായി സുപ്രീം കോടതി മുന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സുശീല കര്ക്കി സ്ഥാനമേറ്റു. കഴിഞ്ഞ 17 വര്ഷങ്ങള്ക്കുള്ളില് 14 സര്ക്കാരുകളാണ് രാജ്യം ഭരിച്ചത്.
ഈ അവസരത്തില് നേപ്പാളിനെ സംബന്ധിക്കുന്ന ചരിത്രപരമായ ഒരു ചോദ്യവും ഉയരുന്നു. ഉത്തരേന്ത്യ മുഴുവൻ മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അധീനതയിലായിരുന്നപ്പോൾ, എന്തുകൊണ്ടാണ് അവർക്ക് ചെറിയ രാജ്യമായ നേപ്പാളിനെ കീഴടക്കാൻ കഴിയാതിരുന്നത്? ഇതിന് പിന്നിൽ ഭൂമിശാസ്ത്രപരവും, രാഷ്ട്രീയപരവും, സാംസ്കാരികപരവുമായ പല കാരണങ്ങളുണ്ടെന്ന് ചരിത്രവും രേഖകളും വ്യക്തമാക്കുന്നു. മുഗളന്മാർക്ക് നേപ്പാൾ പിടിച്ചെടുക്കാൻ കഴിയാതിരുന്നതിന്റെയും അതിന് ശ്രമിക്കാതിരുന്നതിന്റെയും കാരണങ്ങളാണ് താഴെക്കൊടുക്കുന്നത്.
ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ കാരണങ്ങൾ
ഹിമാലയത്തിന്റെ മടിത്തട്ടിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന നേപ്പാളിന്റെ ഉയരംകൂടിയ പർവതങ്ങൾ, ആഴമുള്ള താഴ്വരകൾ, ഇടുങ്ങിയ വഴികൾ എന്നിവ ഈ രാജ്യത്തിനുചുറ്റും ശക്തമായ ഒരു പ്രകൃതിദത്ത കോട്ടയാക്കി മാറി. മുഗൾ സൈന്യത്തിന്റെ പ്രധാന ശക്തി കുതിരപ്പടയും ഭാരമേറിയ പീരങ്കികളുമായിരുന്നു. ഇവ പർവതപ്രദേശങ്ങളിലെ യുദ്ധങ്ങൾക്ക് അനുയോജ്യമല്ലാത്തതിനാൽ ഫലപ്രദമാകാതെ പോയി. മറുവശത്ത്, നേപ്പാളി ഗോർഖാ പോരാളികൾ ഗറില്ലാ യുദ്ധമുറകളിൽ വിദഗ്ദ്ധരായിരുന്നു, ഇത് ഈ പ്രദേശത്തിന് മികച്ച പ്രതിരോധം തീർത്തു.
സാമ്പത്തിക കാരണങ്ങൾ
ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ സമതലങ്ങളിലും വ്യാപാരത്തിന് സാധ്യതകളുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലും മാത്രമാണ് മുഗളന്മാർ പ്രധാനമായും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്നത്. ഗംഗ-യമുന ദോആബ്, ബംഗാൾ, ഗുജറാത്ത്, ഡെക്കാൻ എന്നിവയെല്ലാം അവർക്ക് വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടതായിരുന്നു. ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി ദുർഘടമായതും പരിമിതമായ വിഭവങ്ങൾ മാത്രമുള്ളതുമായ ഒരു പ്രദേശമായിരുന്നു നേപ്പാൾ, അതിനാൽ സാമ്പത്തികമായി ലാഭകരമല്ലാത്തതിനാൽ അവർക്ക് നേപ്പാളിനോട് താൽപര്യം തോന്നിയില്ല.
രാഷ്ട്രീയ കാരണങ്ങൾ
അക്കാലത്ത് നേപ്പാൾ ചെറിയ രാജ്യങ്ങളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. പക്ഷേ ഒരു ബാഹ്യ ആക്രമണമുണ്ടായാൽ ഈ രാജ്യങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് ചെറുത്തുനിൽക്കുമായിരുന്നു. ടിബറ്റ്-ഇന്ത്യ വ്യാപാരത്തിനുള്ള ഒരു പ്രധാന പാതയായിരുന്നു നേപ്പാൾ, അതിനാൽ ബന്ധങ്ങൾ വഷളാക്കുന്നതിന് പകരം വ്യാപാരത്തിന് മുൻഗണന നൽകാനാണ് മുഗൾ സാമ്രാജ്യം തീരുമാനിച്ചത്.
സാംസ്കാരികവും തന്ത്രപരവുമായ കാരണങ്ങൾ
മതപരവും സാംസ്കാരികവുമായ വ്യക്തിത്വം നേപ്പാളിനെ വേറിട്ട് നിർത്തി. നേപ്പാളിലെ ജനങ്ങൾ ഹിന്ദു, ബുദ്ധ പാരമ്പര്യങ്ങളുമായി ആഴത്തിൽ ബന്ധമുള്ളവരായിരുന്നു. അതിനാൽ പുറത്തുനിന്നുള്ള മുസ്ലീം ഭരണം തങ്ങളുടെ സംസ്കാരത്തിന് ഒരു ഭീഷണിയായി അവർ കണ്ടു. അതേസമയം, അഫ്ഗാനികൾ, ഇറാനികൾ, മറാത്തകൾ എന്നിങ്ങനെ മറ്റു പല മേഖലകളിലും മുഗളന്മാർക്ക് നിരന്തരം പോരാടേണ്ടിവന്നിരുന്നു. അങ്ങനെയുള്ള സാഹചര്യത്തിൽ, നേപ്പാൾ പോലുള്ള ദുഷ്കരവും ലാഭം കുറഞ്ഞതുമായ ഒരു പ്രദേശം അവരുടെ വിപുലീകരണത്തിനുള്ള മുൻഗണനയായിരുന്നില്ല.
