തീവണ്ടി ജനാലയിലൂടെ പുറത്തെ കാഴ്ചകൾ നോക്കിയിരിക്കുമ്പോൾ, എന്നെങ്കിലും ഈ വണ്ടിക്ക് പ്രായമായാൽ പിന്നെ എന്തു സംഭവിക്കും എന്ന് നിങ്ങൾ ചിന്തിച്ചിട്ടുണ്ടോ? ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ റെയിൽവേ ശൃംഖലകളിലൊന്നായ ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയിൽ ഇതിനുള്ള ഉത്തരം വളരെ രസകരമാണ്. ട്രെയിനുകൾ വെറുതെ അപ്രത്യക്ഷമാവുകയല്ല ചെയ്യുന്നത്; അവ വിരമിക്കുകയും രൂപമാറ്റം വരുത്തുകയും തന്റെ അവസാന യാത്രയ്ക്ക് ശേഷവും റെയിൽവേയ്ക്ക് വരുമാനം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.
മനുഷ്യരെപ്പോലെ തന്നെ ട്രെയിനുകൾക്കും നിശ്ചിത സേവനകാലാവധിയുണ്ട്. ഓരോ കോച്ചും എഞ്ചിനും വാഗണും നിർമ്മിക്കുന്നത് നിശ്ചിത വർഷങ്ങൾ ഓടാനാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, പഴയ ഐ.സി.എഫ് (ICF) കോച്ചുകൾ 25-30 വർഷവും ആധുനിക എൽ.എച്ച്.ബി (LHB) കോച്ചുകൾ 35 വർഷം വരെയുമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. പ്രായം മാത്രമല്ല, സുരക്ഷിതമല്ലാതാകുകയോ അറ്റകുറ്റപ്പണി ചിലവ് വർദ്ധിക്കുകയോ സാങ്കേതികമായി പിന്നിലാകുകയോ ചെയ്താലും ട്രെയിനുകൾ പിൻവലിക്കാറുണ്ട്.
എന്നാൽ വിരമിക്കൽ എന്നാൽ എല്ലാം അവസാനിച്ചു എന്നല്ല അർത്ഥം. പല പഴയ കോച്ചുകളെയും ചരക്ക് കടത്താനായി എൻ.എം.ജി കോച്ചുകളാക്കി മാറ്റാറുണ്ട്. ഈ മാറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമായി സീറ്റുകളും ഫാനുകളും ലൈറ്റുകളും നീക്കം ചെയ്യുകയും ജനലുകൾ അടച്ച് ലോഹപാളികൾ കൊണ്ട് ബോഡി ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കാറുകളും ട്രാക്ടറുകളും മറ്റും കൊണ്ടുപോകാൻ ഇത്തരം കോച്ചുകൾ പിന്നീട് 5 മുതൽ 10 വർഷം വരെ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയുടെ നവീകരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി പഴയ ഡീസൽ എഞ്ചിനുകൾ മാറ്റി ഇലക്ട്രിക് എഞ്ചിനുകളും സുരക്ഷിതമായ എൽ.എച്ച്.ബി കോച്ചുകളും നിലവിൽ വന്നു. 2020-നും 2024-നും ഇടയിൽ ആയിരത്തിലധികം എഞ്ചിനുകളും 37,000-ലധികം കോച്ചുകളും വാഗണുകളുമാണ് റെയിൽവേ പിൻവലിച്ചത്.
പൂർണ്ണമായും ഉപയോഗശൂന്യമായ ട്രെയിനുകൾ പിന്നീട് പൊളിക്കാനായി മാറ്റുന്നു. ഇതിലെ ഓരോ ഭാഗവും വേർതിരിച്ച് ഇരുമ്പ്, സ്റ്റീൽ, ചെമ്പ്, അലുമിനിയം തുടങ്ങിയ ലോഹങ്ങൾ തരംതിരിക്കുന്നു. സീറ്റുകൾ, എയർ കണ്ടീഷണറുകൾ, ബാറ്ററികൾ തുടങ്ങിയവ പുനരുപയോഗിക്കുകയോ പുനരുൽപ്പാദിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു. തിരക്കേറിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിൽ നിന്ന് ചരക്ക് ഗതാഗതത്തിലേക്കും പിന്നീട് ആക്രി വിപണിയിലേക്കും നീളുന്ന ട്രെയിനുകളുടെ ജീവിതം നാം കരുതുന്നതിനേക്കാൾ വളരെ വലുതാണ്.
